Anno Domini 2013

De geschiedenis is het heden gezien door de toekomst
- Godfried BOMANS (1913-1971), Nederlands auteur en mediafiguur

Het was in het jaar des Heren ... In deze rubriek treft u de artikeltjes aan die ooit als brandend actueel nieuws op de hoofdpagina van deze site stonden. Wat ooit het heden was, is intussen verstild in het verleden. Dat verleden - van feiten en activiteiten - kan u hier nog 's in chronologische volgorde doornemen.

23.05.2013 - 50 JAAR VTB-UITKIJKTOREN

Op Hemelvaartdag 23 mei 1963 werd in de Machelsestraat nabij 't Sprietjen rechtover de veldkapel de VTB-Uitkijktoren ingehuldigd. Het was toenmalig gemeentesecretaris René D’Huyvetter - tevens voorzitter van de plaatselijke VTB-afdeling - die de initiatiefnemer was. Voor de feestaffiche van toen, klik hier aan.

Uitkijktoren 50j

Het gemeentebestuur kocht de grond aan. De Vlaamse Toeristenbond betaalde de bouw van de toren, net zoals voordien was gebeurd in Westerlo en Galmaarden. De kostprijs zou uiteindelijk meer dan het dubbele bedragen van wat oorspronkelijk was geraamd ! De bouwwerken verliepen razendsnel; tussen bouwplan en inhuldiging verliepen amper een kleine vier maanden. Architect was Kruishoutemnaar Albert De Schuymer. Hij ontwierp een constructie in sequoiahout (redwood) tussen vier betonnen palen. Voor het plan, klik hier aan.

De uitkijktoren is opgetrokken op een hoogte van 57 m. boven de zeespiegel. Vanop het platform, 8,5 meter hoger, heeft u een breed panorama over de Leievallei. Bomen belemmeren spijtig genoeg het zicht richting westen. Toch blijft een bezoekje zeker de moeite waard.

Merkwaardig fait divers: op 21 mei 1989 werd 25 jaar uitkijktoren gevierd. De toren stond er toen 26 jaar ... We zijn nu 24 jaar later. Gaat het Gouden Jubileum van ‘Kruishoutems Trots’ onopgemerkt voorbij ?

 

Zie:

05.05.2013 - 150 JAAR LOZERMEI

De enige, nog overlevende ommegang in Kruishoutem bestaat 150 jaar. De processie gaat te Lozer jaarlijks door op de eerste zondag van mei langs de kapelletjes in de schaduw van de O.L. Vrouw van Bijstandskerk. De zeven staties beelden de zeven Smarten of Weeën van de Heilige Maria uit.

ommegang lozer  O.L. Vrouw van Bijstandskerk

In het jaar 1863 schreef Benedictus De Smet, de eerste pastoor van Lozer, in het Liber Memorialis: “7 kapellekens der 7 weeën van Maria op het kerkhof, 700 franken. Den 15 September wijding van de 7 kapellekens door den zeer eerw. Heer De Meester, deken van Audenaerde”. Deze korte notitie markeerde het prille begin van Lozermei. Opvallend dat de eerste bidweg niet in mei, maar in september doorging. Lozermei begon als Lozerseptember ! De inzegening op die datum was geen toeval; net dan gedenkt de katholieke kerk de zeven Smarten of Weeën van Maria. Reeds in 1867 werd de processie op de kalender verplaatst naar de meimaand.

In 1885 kwam de Lozerse Stefanie De Clercq ‘mirakuleus’ genezen terug uit Lourdes. Lozermei kreeg daardoor een enorme boost. Van heinde en verre kwam men dienen tegen alle mogelijke ziekten, vooral tegen stuipen en krampen. Het succes bleef decennia lang onaangetast. In 1958 overrompelden op de tweede zondag van de ommegang meer dan 2.400 bedevaarders het dorp.

Aan dat aantal komt men vandaag de dag niet meer. Maar Lozermei wist te overleven. De volgende afspraak is op zondag 5 mei aanstaande. Pastoor Raf Latoir nodigt u graag uit voor de H.Mis om 10u30' en de processie langs de zeven staties om 14u30'.

 

Zie: DE BORGGRAEVE Edwin, Het mirakel van Lozermei, Jaarboek 2009, p. 216-243, ‘Meimaand Mariamaand: de bedevaart naar Kerselaere en Lozermei’, Kruishoutemse Kroniek mei 2009 en de rubriek Krasse Kruishoutemnaren, Stefanie De Clercq.

 

31.03.2013 (PASEN) - JULES’ ONBEANTWOORDE LIEFDE VOOR VLAANDERENS MOOISTE

Op Pasen vieren we 100 jaar Ronde van Vlaanderen (97ste editie). Spijtig genoeg passeert de sportieve processie van renners en claxonnerende volgwagens niet over Kruishoutemse wegen.

Tot drie maal toe wist een Nokerse coureur in ‘Vlaanderens Mooiste’ bij de eersten te eindigen. Tot drie maal toe greep hij naast de zegebloemen. Jules Lowie reed nog maar enkele maanden bij de profs, toen hij in 1935 in apocalyptische weersomstandigheden solo Wetteren binnenstormde … helaas met een halve minuut achterstand op zes vluchters. Winnaar werd Louis Duerloo, twee jaar voordien nog Belgisch kampioen. Jules bolde als zevende over de meet. Datzelfde jaar debuteerde hij in de Tour de France, werd vijfde in de eindstand en derde in het bergklassement. In 1938 won hij Parijs-Nice.

Jules Lowie op de schouders gedragen na zijn spectaculair debuut in de Tour de France van 1935.

Jules Lowie op de schouders gedragen na zijn spectaculair debuut in de Tour de France van 1935.

Hardrijder en berggeit Lowie had één levensgroot probleem; hij sprintte als een strijkijzer. Het duurde tot 1941 vooraleer hij nog ’s zijn neus aan het venster stak in de grootste wielerklassieker van Vlaanderen. Met een voorsprong van bijna 2 minuten spurtten dat jaar zeven renners naar de zege. Wetterenaar Achiel Buysse won in eigen gemeente (zijn tweede van drie overwinningen in de Ronde). Jules werd zevende.

In 1942 lag den arrivée in de Gentse wintervelodroom (voorloper van 't Kuipke). In een selecte kopgroep van zes vlamde Jules de sintelbaan in het Citadelpark op. Daar plaatste Briek Schotte een ultieme jump en won. Jules werd vijfde. Het zou zijn beste resultaat zijn in de Ronde van Vlaanderen.

Jules Lowie werd geboren in het jaar dat de Ronde van Vlaanderen voor het eerst werd gereden. Op 6 oktober aanstaande zou hij 100 zijn geworden. Hij stierf veel te jong, in 1960. Hultheim brengt aan deze Kruishoutemse krachtpatser op de fiets een passende hommage in het jaarboek 2013.

Hij was trouwens niet de enige Kruishoutemnaar die Top Tien reed in de RVV. In 1919 reeds was Aloïs Verstraeten, eén van de allereerste Flandriens, zevende geworden, weliswaar met 14 minuten retard op 'Ritten' Van Lerberghe, den Doodrijder van Lichtervelde. In 1925 legde Adolf Van Bruane beslag op de vijfde plaats. In 2001 won de Italiaan Gianluca Bortolami de spurt van een groepje van acht. Chris Peers was zesde. 

Tekst: Edwin De Borggraeve. Foto: archief Hultheim.

Zie ook: Kruishoutemse Kroniek april 2008: Jules Lowie, de Flandrien van Nokere’.

23.03.2013 - WAT EEN WEER !

In januari veel verdronken land, is goed voor de ganzen maar slecht voor de boerenstand, “Schijnt op Lichtmis de zon door de toren, dan komt erna nog zoveel kou als tevoren”, "Maart guur geeft een volle schuur”, en nog eentje om het af te leren:Aprilletje zoet, geeft nog wel eens een witte hoed”.

Jagers in de sneeuw - Pieter Breughel de Oudere (1565) (KNKN Webmuseum)

Jagers in de sneeuw - Pieter Breughel de Oudere (1565) (KNKN Webmuseum)

Welke weerspreuken zijn er te verzinnen voor deze winter? Zelden viel er meer regen en sneeuw. Zelden waren er meer vriesdagen. Carnavalsstoeten werden uitgeregend, wielerwedstrijden geannuleerd. ’t Is nog ’s een winter zoals vroeger, horen we zeggen. ‘t Zal wel. Die van 1962-1963 en van 1978-1979 waren inderdaad extreem. Maar voor de rest zijn winterprikken van alle jaren, van alle tijden. 

In het Kruishoutemse week- en annoncenblad ‘De Veldbloem’ was op het einde van de negentiende eeuw het weer meer dan eens een punt van aandacht. Ook toen dus al. In 1878 had onze gemeente trouwens haar eigen Frank Deboosere avant la lettre: “Volgens meester Nick zullen wij binnen deze maand maart nog wind, regen en sneeuw hebben. Op het einde stormweer, gevolgd door aanwas der waters. Rond 17 en 24 eenige afzonderlijke donderslagen.” (De Veldbloem, 16.03.1878).

Het slecht weer drukte op het gemoed van onze voorouders, zoveel is duidelijk. Maar hadden ze daar wel reden toe ? ‘De Veldbloem’ besloot één en ander in kaart te brengen: “Daar wij geheel het jaar niets anders gehoord hebben, als klagen van het slechte weder en bijzonderlijk van den regen, gelooven wij aan onze lezers aangenaam te zijn met hen een gedacht te geven over de luchtgesteldheid van ons gelukkig België. Ziet hier, volgens het jaarboek van het observatorium de aanlijsting van het weder gedurende de 365 dagen van het jaar 1877: 206 dagen regen, 17 dagen hagel, 19 dagen sneeuw, 17 dagen vorst, 24 dagen donder, 47 dagen smoor, 33 dagen overtrokken lucht, 2 dagen heldere lucht.” (De Veldbloem, 13.09.1879). Twee dagen zon in een gans jaar ! En wij zouden durven klagen !? 

Winter 1963: de bevroren branding van de Noordzee

Winter 1963: de bevroren branding van de Noordzee (JanVissersWeer.nl)

Maar, wanneer gaat het dan ’s eindelijk beginnen zomeren? Ook hier reikt de eindredacteur van ‘De Veldbloem’ een antwoord aan: “Een Duitsch spreekwoord zegt, dat men nooit regelmatige warmte mag verwachten totdat de 3 winterheiligen gevierd zijn, waarvan Sint-Servaas, den 13 mei, de laatste is. Zoo, eer dat het al effen en wel en gepast is in ’t regelmatig of normaal schoon weder, moet St. Servaas eerst zijnen dag hebben.” (De Veldbloem, 12.05.1877). Wat ons doet besluiten met de weerspreuk: “Na Servaas wordt de zomer baas”. Enfin, dat hopen we toch.

Tekst: Edwin De Borggraeve

13.03.2013 - HABEMUS PAPAM

Woensdagavond 13 maart braakte de kleine schouw van de Sixtijnse kapel te Rome witte rook. Habemus papam. We hebben een paus. Wat heeft de 76-jarige Argentijnse chemische ingenieur en Jezuïet Jorge Mario Bergoglio, alias Paus Franciscus I, met Kruishoutem te maken, vraagt u zich af. Niets eigenlijk, maar een voorganger van hem des te meer.

13.03.2013 Jorge Mario Bergoglio13.03.2013 Maffeo Barberini

 

 

 

 

 

 

 

Op 15 maart 1630 verleende de Italiaan Maffeo Barberini (1568-1644), alias Urbanus VIII in een bulle zijn Pauselijke Zegen aan de Kruishoutemse Confrerie van het Heilig Kruis (de Kruisheren).

Dit kerkbroederschap, dat nog steeds actief is, bestond uit vooraanstaande katholieke Kruishoutemnaren die zich wijdden aan de aanbidding van de Heer en aan werken van barmhartigheid. De paus verleende hen vergiffenis voor hun zonden, mits een aantal voorwaarden: ”zoo moesten de leden o.a. alle derde Zondagen der maand en op zekere tijdstippen van het jaar, namelijk op Kruisvinding en Kruisverheffing, op Kerstmis, Paschen, Sinxen en Allerheiligen ter heilige Tafel naderen, aanwezig zijn in al de diensten en kerkelijke oefeningen door het gilde voorbehouden”. In de Bulle staat te lezen dat het broederschap is ingesteld “voor alle geloovighe soo mans als vrouwen, onder den naem van het H. Cruys, tot lof van den Almogenden Godt, van welcke de beminde soonen medebroeders de gewonte hebben gehadt te oeffenen diversche wercken van godtvruchtigheyt”.

383 jaren later bekwamen onder voorzitterschap van Hultheim-auteur Chris Van der Meeren de Kruisheren zich nog immer in deze deugden. Naar godsvrucht en vermogen.

Zie: http://www.kerknet.be/microsite/hdgi/content.php?ID=5199 en DE BORGGRAEVE Edwin, De Kruisommegang (1252-2009), Jaarboek Hultheim, 2009, p. 23-48.

13.03.2013 - NOKERE KOERSE GAAT VOOR DE DERDE KEER NIET DOOR

Door het helse winterweer zag het bestuur van Nokere Koerse zich genoodzaakt de 68ste editie van zijn vermaarde wielerwedstrijd af te lasten. Een zichtbaar ontgoochelde koersdirecteur Rony De Sloovere verklaarde voor de AVS-camera dat de veiligheid van de renners door de talrijke stuifsneeuwophopingen niet kon worden gewaarborgd. Een opdoffer voor de bestuursploeg, voor de wielerliefhebbers en de plaatselijke neringdoeners.

13.03.2013 Nokere koerse sneeuw op parcours

Foto van dinsdag 12 maart 2013 - Anzegemsesteenweg op 2 km. van de aankomst (copyright website Nokere Koerse)

In de pers was er sprake van een haast historisch curiosum, nl. de allereerste afgelasting van Kruishoutems Mooiste. Maar … klopt dit wel ? Is deze annulatie inderdaad een primeur ? Het antwoord is: ja en neen.

Rond de kerktoren van Nokere werd een eerste keer gekoerst in 1944 met meteen een klasbak als winnaar, wereldkampioen Marcel Kint. In 1959 ging de intussen fel gesmaakte wielerwedstrijd een eerste keer niet door, omdat net dan de macadamweg (Waregemsestraat) ‘tussen de Konijntjes en den Nieuwhoek’ werd aangelegd. Drie jaar nadien - in 1962 - was onenigheid ontstaan in de toenmalige bewindsploeg (’t Levende Sport) en was er voor een tweede maal geen koereur te zien in Nokere. Het jaar daarop stond een nieuw bestuur (Nokere Sport) klaar om de fakkel over te nemen. Twee leden ervan, voorzitter Marc Van Cauwenberghe en schatbewaarder Roger Marlier, zijn beiden een halve eeuw later trouwens nog steeds essentiële steunpilaren.

Is het de eerste keer dat Nokere Koerse wegens het slecht weer wordt afgelast ? Ja. Is het eerste keer dat de wedstrijd niet doorgaat onder het huidige bestuur ? Ja. Maar, is het de allereerste annulatie zoals de pers suggereert ? Neen dus.

In 1960 én in 1963 kwam Nokere Koerse telkens dubbelsterk terug met hernieuwd enthousiasme en met een mooie winnaar, Gilbert De Smet in 1960 en de Kruishoutemse Vuelta-winnaar Frans De Mulder in 1963. Moge het bestuur uit zijn eigen verleden inspiratie halen en moed vatten. Op naar een prachteditie in 2014 !

Zie: www.nokerekoerse.be en KINDS Lieven, ‘Nokere Koerse’, van Vlaamse kermiskoers tot internationale semiklassieker …, Jaarboek Hultheim, 2003, p. 120-126.