Anno Domini 2013

De geschiedenis is het heden gezien door de toekomst
- Godfried BOMANS (1913-1971), Nederlands auteur en mediafiguur

Het was in het jaar des Heren ... In deze rubriek treft u de artikeltjes aan die ooit als brandend actueel nieuws op de hoofdpagina van deze site stonden. Wat ooit het heden was, is intussen verstild in het verleden. Dat verleden - van feiten en activiteiten - kan u hier nog 's in chronologische volgorde doornemen.

02.09.2013 - ‘WAEGEBRUGHE’: WHAT’S IN THE NAME ?

Er komt (weer) leven in de Marollerbrouwerij ! De nieuwe passiefschool opent op maandag 2 september 2013 de deuren voor haar eerste werkjaar. Maar hiermee houdt het niet op. De belendende site van het vroegere Passionistenklooster gaat waarschijnlijk nog deze herfst tegen de vlakte om plaats te maken voor ‘Waegebrughe’, de nieuwe welzijnscampus van VZW Vijvens.

Bovenaanzicht-passionistenklooster

Twee initiatieven die een voorzetting zijn van wat op de Marolle door de Paters Passionisten sinds 1926 een constante is geweest: zorg voor de medemens. Hoe het klooster er kwam en de Marolle uit zijn slome sluimer haalde, leest u in de Kruishoutemse Kroniek: ‘Passionistenklooster, Kruiskouter, Waegebrughe’.

De benaming ‘Waegebrughe’ verwijst trouwens naar een toponiem dat Hultheim-voorzitter Raoul De Bel aantrof op een Caerte Figuratief, een getekende plattegrond van de omgeving de dato 28 mei 1777 met als attestatie: ‘'Langs de Straete Een partije Zaeylandt genaemt de waegebrugge'. Het perceel was te situeren aan de noordkant van de huidige Passionistenstraat en werd aan zijn oostzijde (richting Wijckhuize en Zandvlooi) begrensd door de Plezierbeek.

Een ‘waag’ is een plaats of een gebouw waar goederen, meestal afkomstig uit landbouw en veeteelt, werden gewogen. Een eerste gedachte zou dus kunnen zijn: waegebrughe = weegbrug. Eigenaardig dan toch dat een dergelijke benaming zou zijn gegeven aan een kavel landbouwgrond. Meestal kregen deze immers namen mee die verwezen naar hun eigenaars (bv. ‘Pauwels Put’) of naar hun natuurlijke of geografische kenmerken (bv. ‘Hoge Meers’’).

Het thesisonderzoek van Lieve De Bel (‘Kruishoutem toponymisch doorgelicht tot 1600’ - Univ. Gent, fac. Letteren en Wijsbegeerte, 1996-1997) bracht licht in de duisternis. Voor de bewuste locatie - ten noorden van hoeve te Waelbroeck, waar de Plezierbeek de actuele Passionistenstraat snijdt - waren reeds in vroegere eeuwen toponymische vermeldingen terug te vinden: “Op een buelxkin (= een perceeltje hooiland) ter waghenbrugghe ant hec oest waert” (1419) en “1000 lants ande waghebrugghe” (1572). Een ‘wagenbrug’ is een brug die breed genoeg was voor een gespan van paard en kar. Het toponiem verwijst dus naar de overbrugging van de Plezierbeek door de toenmalige landweg, later de Lozermolenstraat, nu de Passionistenstraat genaamd. 

Landbouwperceel Waegebrugge Plezierbeek   Foto links: de Waegebrughekouter in augustus 2013. In 1419 weide en hooiland, in 1777 een ‘partije zaeylandt’. 236 jaren later is dit nog steeds zo. Links op de achtergrond merkt u de torenspits van de Sint-Gabriëlkerk, waaromheen de nieuwe welzijnscampus komt. Foto rechts: de Plezierbeek aan de overkant van de Passionistenstraat richting ’t Goed te Waelbroeck. 

 (tekst Edwin De Borggraeve, foto’s Raoul De Bel en Edwin De Borggraeve, info bij Lieve De Bel).  

Zie ook:

 

15.08.2013 - HISTORISCHE FLATERS AAN DE ZANDVLOOI

Overheidsinstanties proberen de lokale geschiedenis in het straatbeeld aanschouwelijk te maken. Infoborden met een korte duiding van de historiek van een gebouw, een site, enz. brengen het verleden naar het heden. Iets wat Hultheim toejuicht. Voorwaarde is natuurlijk dat de informatie correct is. En daar wringt soms het schoentje. Zoals blijkt uit onderstaande tekst:

Tekst info bord zandvlooi

Deze zomer viel na het degusteren van enige Sint-Bernardusbiertjes het oog van onze Hultheim-reporter op de hierboven vermelde tekst van het infopaneel rechtover estaminet De Zandvlooi. De situering van het kasteel van Lozer deed de wenkbrauwen toch wel even fronzen: ‘Het huidige kasteel - wellicht (sic) opgetrokken door senator Adolphe della Faille d’Huysse in 1880 - is vandaag nog steeds in handen van deze adellijke familie’.

Infobord zandvlooi

Hoeveel fouten kan men maken in één zin ? Even tellen:

  1. Het bouwjaar 1880: het kasteel werd in 1654 door de della Failles gekocht van de familie du Chastel. Het werd mogelijk vóór 1824 verbouwd. De laatste grote renovatie dateert van 1914.

  2. De bouwheer: baron Adolphe (1798-1873) bouwde of herbouwde het kasteel niet. Hij was wel de eerste della Faille die het als hoofdverblijfplaats koos. De generaties vóór hem resideerden in Gent en kwamen ’s zomers verpozen te Lozer.

  3. Het bouwjaar 1880: zelfs indien hij dat had gewild, had baron Adolphe het kasteel in 1880 onmogelijk kunnen laten (her)bouwen, want hij was toen al 7 jaar overleden ...

  4. De bouwheer: baron Adolphe is nooit senator, maar wel volksvertegenwoordiger en voorzitter van de Oost-Vlaamse provincieraad geweest. Zijn broer Hippolyte (1799-1875) werd wel senator, zelfs ondervoorzitter van de senaat.

Het bord is een realisatie van het Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling, de Vlaamse overheid en het provinciebestuur van Oost-Vlaanderen. Maar liefst drie administraties legden hun hersenen te samen om tot dit resultaat te komen. Voor een dergelijk geklungel kregen we in het zesde leerjaar van meester Johan de ezelsoren opgezet en mochten we een half uur in de hoek gaan staan. Dan liever geen infobord, mijn gedacht !

Tekst en foto’s: Edwin De Borggraeve

Voor info, zie:
  • DEVOS Patrick, Lozer: een (on)bekend gehucht, een echt dorp. Kleine historische schets van site, parochie, kerk, pastorie en kerkhof, jaarboek Hultheim 2009, p. 178-215.
  • ROGIERS Gilbert, Het Kasteel van Lozer. 350 jaar bezit van de familie della Faille d’Huysse, Academia Press Gent, 2004.

 

21.07.2013 - KRUISHOUTEM GAAT RUSTIG OM MET HISTORISCHE DAG

Nationale Feestdag, de abdicatie van Koning Albert II en de troonsbestijging door Koning Filip (Philippe) I. Een Historische Dag. Onze Hultheim reporter toerde door Kruishoutem om te zien hoe onze gemeentegenoten hiermee omgingen. Rustig, was het verdict. Zeer rustig. Waren alle Kruishoutemnaren naar Brussel vertrokken voor de nationale défilé ? Of hadden ze zich in de koele rust van hun huizen teruggetrokken ? Hier en daar wel een barbecue-geurtje, maar voor de rest lag de zonovergoten Eiergemeente er inderdaad verlaten bij, met merkwaardigerwijze weinig tot geen tricolores aan de huisgevels. Ondanks een doorgedreven speurtocht konden slechts vijf Belgische vlaggen worden gespot; vóór het politiekantoor, aan Lozer Kasteel, bij Bakker Raes, aan de parking van Ristorante Italiana Da Marianna en een laatste - van een ironisch toeval gesproken ! - bij herberg ’t Hof van Vlaanderen aan de Marolle.

Vlag Belgie Koning Albert Filip

Veel werd goedgemaakt door het initiatief van de plaatselijke 'gestelde lichamen'. Vanuit zijn vakantieverblijf (waarvan we het adres omwille van privacyredenen niet kunnen vrijgeven) had burgervader Joop Verzele de opdracht gegeven een gelegenheidsvlag aan het gemeentehuis te hijsen. In een speelse bries wapperde den drapeau met zwart-geel-rood motief en de vermelding van de twee royale namen in het Kruishoutemse zwerk.

Van waar komt trouwens de Belgische driekleur ? Bij de onafhankelijkheidsstrijd tegen de Nederlandse Koning Willem I werd in 1830 aanvankelijk de Franse tricolore gebruikt ! Op voorstel van Lucien Jottrand (1804-1877), krantenredacteur en kennis van onze Kruishoutemse Charles-Louis Spilthoorn, werd gekozen voor de kleuren van het oude hertogdom Brabant: zwart, geel en rood. Dit waren in 1789-1790 ook de kleuren van de Brabantse Omwenteling geweest (zie vlag links onder). In 1831 nam het Nationaal Congres de driekleur op in de Belgische Grondwet, maar legde de richting en de volgorde van de kleurstroken niet vast. Vandaar dat nog gedurende enkele jaren zowel het horizontale (zie vlag rechts onder), als het verticale model naast elkaar werden gebruikt. Uiteindelijk koos België voor de verticale versie.

Vlag BE Brab omwenteling           Vlag BE

Tekst en foto: Edwin De Borggraeve

01.07.2013 - HISTORISCHE FIETSROUTE PASSEERT DOOR KRUISHOUTEM !

Lost trails. U.S.A. in Flanders during the First World War - Vergeten sporen. V.S. in Vlaanderen tijdens de Eerste Wereldoorlog. Op 14 juni 2013 stelde de Stad Waregem twee fietsroutes voor die relicten en stille getuigen van de Eerste Wereldoorlog aandoen. Eén ervan passeert door Kruishoutem ! U fietst in het spoor van de Amerikaanse soldaten die op het einde van ‘den Grooten Oorlog’ oprukten van Waregem richting Schelde.

lost trails fietsroute

Na de Amerikaanse begraafplaats Flanders Field (grens Waregem-Wortegem) gaat de 63 km lange tocht langs de Spitaalbossen, Moregem, het Amerikaans monument op het Tacambaroplein te Oudenaarde, de Ohiobrug in Eine, brouwerij Tsjoen te Wannegem en het kasteel van Herlegem, om zo terug te keren naar Waregem.

Deze fietsroute kwam tot stand met de medewerking van de heem- en geschiedkundige Kring Hultheim, die de historische input gaf betreffende de spionagegroep 8540 van Wannegem en de rol die kasteelheer Adolphe Van Pottelsberghe de la Potterie speelde bij de bevrijding van Kruishoutem in 1918.

De kaart met fietsroute kan worden besteld bij de Stadsdiensten van Waregem t.a.v. Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken., of tel. 056/62.12.38.  

Zie ook:

19.06.2013 - TOREN OP POLITIEK SCHAAKBORD

Na de publicatie van de ‘Kruishoutemse Kroniek’ in het gemeentelijk infoblad ’t Eierdopje van mei jongstleden, haalt de VTB-Uitkijktoren van Kruishoutem nu ook de regionale pers. De aandacht voor de toren gaat niet verloren, integendeel. De staat ervan en van de site is binnen het vizier gekomen van de plaatselijke politiek.

uitkijktoren

In het Nieuwsblad-artikel van woensdag 19 juni verleent journalist Paul Darragas woord en wederwoord aan oppositie en aan het gemeentebestuur. Klik hier aan voor het artikel. Wordt ongetwijfeld vervolgd.

Zie ook:

01.06.2013 - DE OLSENSESTEENWEG HEEFT (WEER) EEN FIETSPAD

Op zaterdag 1 juni wordt in aanwezigheid van Vlaams Minister van Openbare Werken en Mobiliteit Hilde Crevits door burgemeester en schepenen het fietspad langs de Olsensesteenweg ingehuldigd. De werkzaamheden startten aan de Keimolen in augustus 2012 en zijn ondanks de barre winter na amper 10 maanden voleindigd.

Merkwaardig toch dat langs vele Kruishoutemse gewestwegen fietspaden ontbreken. En zeggen dat dit reeds meer dan een eeuw geleden een ‘hot item’ was ! Dat blijkt overduidelijk uit een brochure van velo-club  ‘Rap en Knap’ uit Cruyshautem anno 1911. Lees hierover de Kruishoutemse Kroniek van juni 2013: Wielrijders. Hoerah !’.

Olsenesteenweg anno 1949

                           De Olsensesteenweg op 2 februari 1949. Het fietspad is rechts.

Olsenesteenweg anno 2013

                                              64 jaar later. Het fietspad is links.

Met het project langs de Olsensesteenweg is trouwens een vroeger mistasten rechtgezet. Een foto van 2 februari 1949 ter hoogte van café ’t Sterreke richting Olsene (actueel in de omgeving van Tankstation Lion en Garage Frank) vertoont rechts van de toenmalige macadam een afgescheiden rijstrook voor tweewielers. Deze verdween nadien onder het asfalt. Door de inhuldiging van het nieuwe fietspad op 1 juni is dit euvel hersteld.

Volgens Robrecht Bothuyne, schepen van o.a. openbare werken, komt vermoedelijk in 2015 de Nazarethsesteenweg aan de beurt, daarna de Waregemsesteenweg. Intussen fietst de véloclub van Okra Kruishoutem langs onze wegen onder het motto 'Rap en Knap'. Onnodig te zeggen waar ze (terecht) hun inspiratie vonden...

Naschrift: wegens de regeringsonderhandelingen betreffende de onderwijshervormingen moest Vlaams minister Hilde Crevits noodgedwongen haar kat sturen naar de plechtige inhuldiging. Deze fietste gezwind mee. 

 

Zie ook:

  • DE BORGGRAEVE Edwin, Fietspadperikels, Jaarboek Hultheim 2012, p. 174-183.

  • Wielrijders. Hoerah!, Kruishoutemse Kroniek, Eierdopje juni 2013.