Anno Domini 2015

De geschiedenis is het heden gezien door de toekomst
- Godfried BOMANS (1913-1971), Nederlands auteur en mediafiguur

Het was in het jaar des Heren ... In deze rubriek treft u de artikeltjes aan die ooit als brandend actueel nieuws op de hoofdpagina van deze site stonden. Wat ooit het heden was, is intussen verstild in het verleden. Dat verleden - van feiten en activiteiten - kan u hier nog 's in chronologische volgorde doornemen.

01.05.-05.07.2015 - LEO VAN GHELUWE, PASS EN DE CHOCOLADEN DAM

PASS, het eigen- en kunstzinnig parcours van Mullemnaar Kris Martin onder curatele van Jan Hoet junior doorheen Wannegem, Lede, Mullem en Huise, is een schot in de roos. Hedendaagse conceptuele kunst gaat in dialoog met de rurale rust van het pittoreske platteland.

Is het een toeval dat uitgerekend deze vier dorpen 170 jaar geleden de jeugd bepaalden van de componist Leo Van Gheluwe (1837-1914)?  Zijn voorouders waren afkomstig van Huise. Hij zag het levenslicht in Lede. Hij was koorleider in Wannegem. Hij liep school in Mullem.

wannegemstraat   beeld leo van gheluwe

Een kunstenaar plaatste op het plateau langsheen de Wannegemstraat te Huise een paar kerkstoelen. Ze nodigen de wandelaar uit te verpozen met zicht op de afglooiende, chocolade-bruine akkers richting Oudenaarde. Over deze prachtplek met uniek panorama schreef in 1913 Van Gheluwe in zijn Gedenkschriften: “Het is een schoone en hoog gelegene baan naar Huise (komende van Wannegem-Lede). Links zagen zij de ondoordringbare bossen, die Deurle, Laethem, St.Denijs  en De Pinte alzo aan het oog onttrekken,  verder de torens van Gent en Eyne voor zich, en iets minder verder de historische hoogten van Gavere en Dickelvenne. Rechts ook ver, den Kluyzen Berg, Ronse en Quaremont, Nukerke, Edelaere, Mater en lager, heel het slagveld van de Franschen tegen Marlboroug te Oudenaarde, Oudenaarde zelve en eindelijk het Scheldevallei van Doornijk tot en over de Zwalm !  Het toppunt dezer helling begint in Mullem, loopt het westen in, om van na Wannegem - nog geen uur ver - haar loopbaan te (ver)engen. Gezien vanuit het diepe Scheldedal, van Ronse, Oudenaaerde tot voorbij de Zwalm, gelijkt zij aan een chocoladen dam tusschen Schelde en Leie opgeworpen”.

Het PASS-parcours op, over en langsheen de chocoladen dam staat open van 1 mei tot 5 juli. Startplaatsen: Sint-Machutuskerk Wannegem en gewezen politiekantoor Huise. Info: www.passs.be.

  • DE BORGGRAEVE Edwin, Leo van Gheluwe, de vergeten toondichter van Lede (1837-1914), jaarboek 2014, p.89-126. Voor jaarboek 2014: http://www.hultheim.be/index.php/jaarboeken.
  • BROEKAERT Roland, Muzikaal Vlaanderen ten tijde van Leo van Gheluwe. Een historische achtergrond, jaarboek 2014, p.127-132.

 

23.05.2015 - DE BANGE MEIDAGEN VAN 1940

Op vrijdag 10 mei 1940 vallen de Duitsers België (weer) binnen. Om 17u ’s avonds bombarderen hun vliegtuigen Kruishoutem centrum. Omstreeks middernacht en om 04u00 s morgens komen de tijdbommen tot ontploffing. Twee Kruishoutemnaren laten het leven.

 duitse soldaten vinkt

        Duitse soldaten in Vinkt op woensdag 29 mei 1940

Op donderdag 23 mei 1940 -  75 jaar geleden - steken de Duitsers de Schelde over. Diezelfde dag nog trekken hun 255ste en 216de Infanterie Divisionen door Kruishoutem, op weg naar de Leie. De 255Ste ID rukt op naar Sint-Eloois-Vijve en Desselgem. De 216de ID naar Olsene en Machelen. Grijze uniformen marcheren voorbij onder een loden zon: “De Duitse troepen waren uitgehongerd en zeer dorstig. Ze verzamelden al marcherend brood dat door Belgen en Engelsen langs de weg achtergelaten was. Alles wat drinkbaar was, werd onmiddellijk in beslag genomen”, zo herinnert Wannegemnaar Oscar Dhondt zich. Aan de overkant van de rivier wachten de Belgische piotten hen op. Na de Scheldeslag volgt de Leieslag. Kruishoutem ligt tussen beide rivieren en zal de volgende dagen last ondervinden van doortrekkende Duitse troepen, Engelse beschietingen en te ver afgesteld Belgische artillerievuur. Op 25 en 26 mei komen nog twee Kruishoutemnaren om het leven.

Zie:

 

08.05.2015 - KIEKENS EN KEMELS

Vroeger kweekte men te Kruishoutem kiekens. Nu schiet men er kemels. Hoe is het anders te verklaren dat goedbedoelde initiatieven zoals toeristische infoborden telkens weer bol staan van historische blunders. Uw Hultheim reporter wees in de oogstmaand van 2013 reeds op de ondermaatse informatie over Lozer-kasteel op het paneel rechtover herberg ‘De Zandvlooi’. Twee en een half jaar later slaagden de drie betrokken overheidsinstanties er nog niet in hun fouten recht te zetten.

 Nokere kerk          

Bleef het maar bij dit ene geval. Enige maanden geleden werden te Kruishoutem door de dienst Toerisme Vlaamse Ardennen diverse gelijkaardige borden neergepoot. Regio-attractief en educatief, dat wel. Tot uw onderzoeksjournalist het bord te Nokere in de schaduw van de Sint-Ursmaruskerk aandachtig las. Bleek dat deze kerk er gebouwd was toen er nog niemand woonde !: “Nokere is ontstaan in 1296. De oudste gedeelten van de driebeukige Sint-Ursmaruskerk zijn zelfs nog ouder, zo vertelt ons de educatieve pancarte. Nou moe, dat getuigt toch wel van een extreme vooruitziendheid van de toen tussen Leie en Schelde rondtrekkende missionarissen !

Te rade bij Nokere-kenner Lieven Kinds. Bij hem lezen we dat kerken bouwen in niemandsland not done was: “Op diverse plaatsen in dit werk benadrukken we dat Nokere als een ‘village à clocher’ ontstaan is. De lokale heer schonk in de hoge Middeleeuwen een stuk grond aan de kerkelijke overheid met de bedoeling er een openbare bidplaats op te richten. De kerk vestigt zich steeds in bestaande woonkernen. Dorpskerken ontstaan in onze regio meestal vóór 1100. Wanneer het dorp (= Nokere) zijn eerste openbare bidplaats krijgt, hebben we tot dusver niet kunnen achterhalen. Het staat vast dat de oudste gedeelten ervan teruggaan tot de 12de eeuw” (KINDS L, SAVEYN M. en VAN DEN MEERSSCHAUT Jean-Marie, Acht eeuwen Nokere, 1996, p. 14).

Eerst de mensen, dan de kerk. En niet omgekeerd. Zo zou een zinnig mens toch denken. Niet bij Toerisme Vlaamse Ardennen, zo blijkt. Moeder, waarom betalen wij belastingen ?  

 

02.05.2015 - HET MIRAKEL VAN LOZER VOLTROK ZICH 130 JAAR GELEDEN

lozer meidagen 1956

Stephanie De Clercq uit Neerrechem leed sinds 1878 aan hevige rugpijnen. Ze kon amper nog bewegen en een vervorming van de ruggengraat was zichtbaar. Ten einde raad trok ze op 28 april 1885 met de adellijke familie della Faille op bedevaart naar Lourdes. Daar geschiedde 130 jaar geleden het wonder: Den Zaterdag 2den Mei voor de 4de maal uit het bad komende was zij genezen. Genezen !”. Stephanie keerde op vrijdag 8 mei vanuit Frankrijk naar huis terug, net op tijd - toeval of niet ? - om Lozermei een hevige boost te geven. In 2009 analyseerden op vraag van Hultheim drie medici haar dossier en besloten tot de Ziekte van Poth, een tuberculeuze aandoening van de ruggengraat, waarvan spontane genezingen regelmatig voorkomen.

Lozermei, Kruishoutems oudste ommegang (sinds 1862, en niet sinds 1867 zoals de affiche uit 1956 verkeerdelijk aangeeft) gaat dit jaar voor de  154ste keer door. 

03-07.04.2015 - GULDEN EIFEESTEN VIEREN DIAMANTEN JUBILEUM

gulden eifeesten 60 1    gulden eifeesten 60 2

Toen de Franse koning Louis Quatorze  in 1670 bij oorkonde de toelating verleende voor een jaarlijkse markt, gaf hij de aanzet tot de latere naam en faam van Kruishoutem als Eigemeente. Op die jaarmarkt verkochten lokale landbouwers oorspronkelijk eieren, boter en kleine hoevedieren.

In de vijftiger jaren van de vorige eeuw kwam Kruishoutem aan de spits van de Europese eierhandel. In 1955 werden de Gulden Eifeesten voor de eerste maal ingericht. Deze gezellige meerdaagse bestaat dit jaar dus 60 jaar en viert haar diamanten jubileum. In 1963 werd Francine Lambert de eerste Eikoningin, in 1976 Edwin Gheysens de eerste eierboer.

Wil u herbeleven hoe het vorig jaar eraan toe ging met Jozef Verzele als gids? Klik de reportage aan van Country Life TV: http://www.countrylife.be/video/60ste-gulden-eifeesten-kruishoutem. Voor een terugblik op de festiviteiten van 1957, zie: http://www.hultheim.be/index.php/kruishoutemse-cinema/253-de-derde-gulden-eifeesten-1957.

 

18.03.2015 - ‘BASSINTJES OP TAFEL MET EEN BEETJE ZEEP EN EEN WASLAPKE’

‘Nokere Koerse’  heeft al serieus wat jaren op de teller staan. Dit jaar is de Primavera van Vlaanderen toe aan haar 70ste (*) editie. Na Oudenaarde en Ronse is Deinze vanaf dit jaar de startstad.

(*) Het bestuur van Nokere Koerse telt de georganiseerde, maar door sneeuwval niet gereden editie van 2013 mee.

 Nokere koerse   Arthur de cabooter

Een halve eeuw geleden spurtte Arthur ‘El Toro’  Decabooter (1936-2012) voor een tweede keer als eerste de flanken van Nokereberg op. Naast Nokere Koerse  won hij de Ronde van Vlaanderen (1960), Dwars door België (1960), Omloop Het Volk (1961), E3-Prijs Harelbeke (1961), Kuurne-Brussel-Kuurne (1964) en meerdere etappes in de Ronde van Spanje. Tuurie  'stierf in het harnas’; in 2012 bezweek hij op 75-jarige leeftijd aan een hartfalen tijdens een trainingsrit met de fiets langs de Schelde tussen Oudenaarde en Zingem.

Madlon van café ’t Handelshuis, waar zovele edities van Nokere Koerse  van start gingen, blikte in het VRT1-programma ‘Iedereen beroemd’  van 13 maart 2014 terug op alle grote namen die zich ooit in haar herberg wasten: http://www.een.be/programmas/iedereen-beroemd/de-klassieker-nokere-koerse. (na 2'10" bevindt u zich in het filmpje te Nokere).