Anno Domini 2016

De geschiedenis is het heden gezien door de toekomst
- Godfried BOMANS (1913-1971), Nederlands auteur en mediafiguur

Het was in het jaar des Heren ... In deze rubriek treft u de artikeltjes aan die ooit als brandend actueel nieuws op de hoofdpagina van deze site stonden. Wat ooit het heden was, is intussen verstild in het verleden. Dat verleden - van feiten en activiteiten - kan u hier nog 's in chronologische volgorde doornemen.

03.03.2016 - VREDEGERECHT KRUISHOUTEM SLUIT

vredegerecht kruishoutemHet vredegerecht in Kruishoutem sloot op donderdag 3 maart definitief de deuren om overgeheveld te worden naar Oudenaarde. Kruishoutem is één van de 29 Belgische gemeenten die hun ‘eerste rechtbank voor het volk’ kwijtspelen. Rationalisering en schaalvergroting zouden de Staat een besparing moeten opleveren van 20 miljoen euro.

Het Kruishoutemse vredegerecht, dat tot in de vijftiger jaren van de vorige eeuw was gehuisvest in de bovenverdieping van het gemeentehuis, vond nadien zijn stek aan het Nieuw Plein.

Wanneer het vredegerecht voor het eerst zijn opwachting maakte in Kruishoutem, is een voorwerp van verder onderzoek. Vast staat in elk geval dat reeds vóòr de Belgische onafhankelijkheid de Eiergemeente het regionale centrum was van eerste-lijns-rechtspraak. Feit is bv. dat onder Napoleon - die toen een vernieuwende gerechtsstructuur opzette - er hier in 1802 een justice de paix was, territoriaal bevoegd voor de gemeenten Cruyshautem, Nockere, Heurne, Ouwegem, Huysse, Syngem, Lede, Zulte, Mullem et Wannegem. Daaraan komt nu een einde: dura lex, sed lex.  

26.02.2016 - ’T KOMT IN ORDE ZET KRUISHOUTEMSE TONEELTRADITIE VERDER

affiche gestrand in zakamaka   treurspel

Vanaf vanavond verovert het Marools toneelgezelschap ’t Komt in Orde  voor het 36ste jaar op rij de bühne.

Ooit struikelde men in onze gemeente over de toneelspelers. De rederijkerskamer De Mastbloem, die zijn naam gaf aan het ontmoetings- en cultuurcentrum, bracht van 1628 tot 1786 wagenspelen en openluchttheater. In tegenstelling tot het goedlachse vermaak van ‘t Komt in Orde was toneel toen vooral religieus geïnspireerde kommer en kwel. In 1769 bv. werd het “Treurspel van de heylige Maeget ende Maertelaaeresse Omcommena, dochter van den koning van Portugael”  ter stichting van de Kruishoutemnaren opgevoerd.

In Nokere was er zelfs een koster, Charles De Langhe, die zich had bekwaamd in het schrijven van bijbelse gewrochten. Op 4, 5, 6 en 11 september 1763 moest u in de Prochie van Nokere zijn om er zijn ‘Groot ende stantvastige geloove van den rechtveirdigen patriarch Abraham’  te aanschouwen. Het feit dat er maar liefst 4 opvoeringen waren, toont aan dat ‘t Komt in Orde niet het eerste succesvolle toneelgezelschap in onze gemeente is. Wanneer waagt het zich aan een toneelstuk van Charles De Langhe, that’s the question !

Zie:

  • COUSSE Evie, Rederijkerskamer De Mastbloem, jaarboek 2005, p.40-46.
  • DE BORGGRAEVE Edwin, Mastbloemen bloeien en verwelken: een kroniek van het Kruishoutems toneelleven, jaarboek 2006, p.82-106.
  • MEIRHAEGHE Herman, Rederijker-koster Charles De Langhe. Volkstoneel te Nokere in de 17de en 18de eeuw, jaarboek 2015, p.35-73.
  • http://www.tkomtinorde.be

 

21.02.2016 - SINT-DIONYSIUSKERK LEDE STELT TENTOON

heilige drievuldigheid  SINT DIONYSIUSKERK LEDE  affiche tentoonstelling lede kerk  

Nu zondagnamiddag 21 februari moet u beslist in de Sint-Dionysiuskerk te (Wannegem)-Lede zijn. Het gerestaureerde schilderij ‘Nood Gods’ of ‘De Heilige Drievuldigheid met Engelen’ wordt officieel aan het publiek voorgesteld. Bettina Bouttens van het atelier Artouche, die het 400 jaar oude kunstwerk onder (vakkundige) handen nam, komt uitleggen hoe zo’n restauratie in zijn werk gaat. Aanvang: om 15u00 stipt.

Diezelfde namiddag nog opent in de kerk de foto-expositie ‘Erfgoed in kleur’. In de zomer van 2013 organiseerde de stichting Open Kerken vzw  een wedstrijd, waarin ze aan fotografen vroeg om hun artistieke blik op ons religieus erfgoed te richten. Het leverde meerdere pareltjes op die sindsdien in een reizende tentoonstelling diversen kerken in België aandoen. Nu dus ook in Lede.

Schilderij en fototentoonstelling zijn in de Sint-Dionysiuskerk te bewonderen tijdens de weekends van 27-28 februari, 5-6 maart en 12-13 maart, telkens van 14 tot 17u. Info bij Aimé Deconinck, tel. 09/383 69 21. Inkom gratis.

Zie:

  • http://www.artouche.be
  • http://openkerken.be
  • DEVOS Patrick, De Sint-Dionysiuskerk van Wannegem-Lede. Een verrassende erfgoedparel van het neoclassicisme op het platteland. Deel I, jaarboek 2014, p.65-88.
  • DEVOS Patrick, De Sint-Dionysiuskerk van Wannegem-Lede. Een verrassende erfgoedparel van het neoclassicisme op het platteland. Deel II, jaarboek 2015, p.74-99.
  • CLAESSENS Stephan, Consolidatie van het Hooghuysorgel in Sint-Dionysiuskerk van Lede, jaarboek 2014, p.133-138.
  • DE BORGGRAEVE Edwin, Leo Van Gheluwe, de vergeten toondichter van Lede (1837-1914), jaarboek 2014, p.89-126.
  • BROECKAERT Roland, Muzikaal Vlaanderen ten tijde van Leo Van Gheluwe,. Een historische achtergrond, jaarboek 2014, p.127-132.

 

05.02.2016 - NOKERSE ZUSTERS VERVULLEN REEDS HALVE EEUW WERK VAN BARMHARTIGHEID

lucile en madelon handelshuis   handelshuis

In november 1965 opende Raymond Van De Woestyne aan de voet van Nokereberg herberg ’t Handelshuis. Zijn dochters Lucile en Madelon sprongen bij in de drukke zaak. Meer dan een halve eeuw later oefenen ze nog steeds met overgave het tweede evangelische werk van barmhartigheid uit, nl. de dorstigen laven. En dat zijn er nogal wat in Nokere.

In een tijdsspanne van 5 decennia zagen Lucile en Madelon de wereld evolueren, bezoekers in en uit passeren, de coureurs van Nokere Koerse aan hun voordeur demarreren en het aantal naburige cafés diminueren. De dames blijven de tapkraan hanteren. Gelukkig maar; een herberg is - naast school en kerk - in een dorp dé plaats van ontmoeting. Kerken lopen leeg. Scholen worden gecentraliseerd. Dit maakt van een estaminet de trekpleister bij uitstek voor ieder die van goed gezelschap (en van een goeie pint) houdt.

 

29.01.2016 - EIERMUSEUM IN KRUISHOUTEM ?

De jaarwende was voor burgemeester Joop Verzele een tijd van bezinning over het eigen heem. Na een eerste ballonnetje betreffende de uitkijktoren (zie ons bericht op deze site op 28.12.2015) stak hij er recentelijk een tweede op: de gemeente heeft plannen voor een eiermuseum.

Zie het artikel in Het Laatste Nieuws d.d. 02/03.01.2016: http://www.hln.be/regio/nieuws-uit-kruishoutem/kruishoutem-krijgt-virtueel-ei-museum-a2572628/

jaarmarkt sint elooi 2 12 1952   jaarmarkt 1952

In eerste instantie wordt gedacht aan een verzamelpunt voor materieel erfgoed betreffende kip en ei. Dit zou er moeten komen in het scholencomplex achter De Mastbloem. Ook waaieren er ideeën uit in de richting van wat heet: “een plek online waarop we alles in verband met Kruishoutem en het ei bundelen”. Mogen we hieruit afleiden dat de gemeente documentatie betreffende de eigeschiedenis zal digitaliseren, ja zelfs beschikbaar stellen op een heuse webstek? Het blijft allemaal nogal vaag en één (wind)ei maakt zeker de lente niet, maar elk begin van idee om Kruishoutems verleden te inventariseren en voor het publiek open te stellen, verdient aanbeveling.

Pronkstuk in deze heemkundige collectie zal uiteraard het kakelverse artikel “Kruishoutems glorierijke geschiedenis van markt, kip en ei. Van Lodewijk XIV’s oorkonde tot Europese eiermarkt” van Chris Van der Meeren zijn, sowieso verplichte lectuur voor ieder betrokkene bij dit initiatief. Het jaarboek 2015, waarin het artikel verscheen, kan bij erevoorzitter Raoul De Bel worden bekomen: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. en 09 / 383 60 75.

Zie:

 

15.01.2016 - SPILTHOORN IS HOT

Kruishoutemnaar Charles-Louis Spilthoorn (1804-1872) was in 1830 actief betrokken bij de Belgische onafhankelijkheidsstrijd. Omdat zijn ideeën te links en te republikeins waren, werd hij aan de kant geschoven en verdween hij tussen de plooien van de geschiedenis. Twee recente gebeurtenissen brengen hierin verandering.

spilthoorn      het verloren koninkrijk

Ten eerste is er de bestseller ‘Het verlies van België’ van ex-journalist en historisch auteur Johan Op De Beeck (uitgeverij Horizon, 2015, 464p.), waarin deze onze krasse Kruishoutemnaar typeert als volgt: “Geboren uit een familie van landbouwers en kleinhandelaars te Kruishoutem was Spilthoorn één van de eerste jonge advocaten die in 1829 afstudeerde aan de kersverse universiteit van Gent, waar hij een snel politiek bewustwordingsproces had doorgemaakt. Zo handelde zijn doctoraatsverhandeling over de doodstraf, die hij wou afgeschaft zien. Dat was een uiterst controversieel standpunt in die tijd, aangezien ze door de regering van (de Nederlandse koning) Willem I werd gepropageerd (…). Met de publieke verdediging van zijn thesis stelde Spilthoorn een akte van academische en burgerlijke moed (…). Bovendien pleitte Spilthoorn voor het gebruik van het ‘Nederduitsch’ in rechtszaken, wat in die tijd in zijn beroep en in de Vlaamse burgerij bepaald onvanzelfsprekend was. Het was het topje van de ijsberg. Spilthoorn ontpopte zich tot een politieke rebel. (…) Hij was een republikein en radicaal democraat van het eerste uur, maar ook een socialist ‘avant la lettre’(p.300-301).

spilthoorn schilderijZaal 11 van de tentoonstelling “Het verloren koninkrijk” in het STAM te Gent. De patriottische revolutionair Spilthoorn hangt er broederlijk naast één van zijn opponenten, de orangistische Gentse burgemeester Jozef Van Crombrugghe.

Dat is niet alles. In het STAM Stadsmuseum (Bijloke) te Gent loopt tot 28 maart 2016 een smaakmakende tentoonstelling over de korte tijdsspanne (1815-1830) dat België en Nederland in één staat verenigd waren: “Her verloren Koninkrijk. Willem I en België”. Ook hier duikt Spilthoorn op. Zijn portretschilderij van de hand van de Deinzese kunstenaar Charles Picqué is er te zien. Het werd na bemiddeling door Raoul De Bel, erevoorzitter van Hultheim, door de eigenaars ter beschikking gesteld van de expositie.

Voor info: http://www.stamgent.be/nl/activiteiten/detail/p/het-verloren-koninkrijk-willem-i-en-belgie.

Meer weten over Charles Spilthoorn ?