De liberale Wet Van Humbeeck verplicht in 1879 de Belgische gemeenten om officieel onderwijs te organiseren en beknot het vrij onderwijsnet. De wet heeft een averechts effect; onmiddellijk worden katholieke scholen bijgebouwd of ingericht, o.a. in Lozer, Kruishoutem en in Nokere. 

Te Nokere wordt de situatie de jaren nadien trouwens aardig gecompliceerd. Vanaf 1879 wordt voor jongens en meisjes vrij onderwijs georganiseerd in het nieuwe schoolgebouw ‘boven de berg’, nu nog steeds de locatie van de actuele school (zie foto links d.d. 2012).

De vroegere gemeentelijke jongensschool d.d. 1868 (nu: zaal Nocra - zie foto rechts, bij renovatie in 2006) komt leeg te staan. Om in orde zijn met de liberale wet stelt het gemeentebestuur in 1880 Emile Lamont daar aan als onderwijzer voor de officiële school. Veel werk heeft hij er niet; zijn schoolbanken blijven leeg tot het schooljaar 1883-1884. Dan kan hij zich 'verheugen' in 3 leerlingen. Boven de berg volgen intussen maar liefst 264 kinderen - jongens en meisjes - les in de katholieke school. Na dat schooljaar wordt Lamont op non-actief geplaatst en verhuizen de jongens weer naar de ‘Nocra’, die nu als ‘vrije gemeentelijke’ school door het gemeentebestuur wordt betoelaagd.

School Nokere actueel  School Nokere jongensschool Nocra

           Foto’s Edwin De Borggraeve

Op 30 september 1885 krijgt Emile Lamont zijn ontslag uit de enkel nog op papier bestaande, officiële gemeenteschool. Dit haalt de pers, nu 135 jaar geleden: “Loopende nieuws - Te Nokere, ze vragen daar wel een onderwijzer, maar ’t is voor een school die sedert 1879 quasi-leeg stond … Wie zou zulke plaats willen bekleeden?” (De Werkman - 25 september 1885). Toch wordt een opvolger gevonden, ene Livinus Verbeke uit Wielsbeke, die ook al weinig tot geen leerlingen zal hebben. Pas in 1899 zal de officiële school te Nokere worden afgeschaft … maar niet voordat in 1896 meester Verbeke nog aardig wat keet heeft geschopt met de organisatie van de allereerste betoging die Nokere ooit heeft gekend. Zie: https://www.hultheim.be/index.php/publicaties/andere-publicaties/173-kroniek-van-een-dorpsschool-raf-dhondt.

Zie ook en lees bij:

  • DHONDT Raf, Kroniek van een dorpsschool, 125 jaar vrije katholieke school Nokere, uitgave in eigen beheer, 2005.
  • DE BORGGRAEVE Edwin, Nokere: dorp van betogingen, Kruishoutemse Kronieken, 2019, p.53-54.