Stel u voor: u ontvangt bezoek in huis (uiteraard met respect voor de coronaregels). Hoe gaat dit in zijn werk? Uw gasten komen binnen en vegen hun vuile schoenzolen af op een mat binnen in uw inkomhal. Dit gebeuren is een gevolg van een architecturaal-historische blunder, waardoor het vuil nu letterlijk binnen in huis wordt gebracht.

Vroeger werd dit probleem buiten opgelost, zoals we nu nog her en der kunnen opmerken bij kerken en voorname huizen. Naast de ingangsdeur werden in de muur of op de bestrating schraapijzers, in de volksmond ook wel ‘kloefijzers’, aangebracht. Aan deze ijzers konden de bezoekers modder, smurrie en sneeuw van hun schoenzolen of klompen afschrapen.

Hiervan treffen we nu nog voorbeelden aan in Kruishoutem, zoals aan de inkomdeur van de Sint-Dionysiuskerk van Lede, waar er zelfs aan beide kanten een ijzer werd ingemetst in de voorgevel, links waarschijnlijk voor het vrouwvolk en rechts voor het mannevolk. Ook de pastoors van de Sint-Eligiuskerk te Kruishoutem en van de OL Vrouw van Bijstandkerk te Lozer konden bij de ingangsdeur van de sacristie hun schoenzolen fatsoeneren. Schraapijzers werden ook, maar dan met meer decorum geïntegreerd in de voorgevels van herenhuizen, zoals blijkt uit de foto van huis nr.11 in de Churchillstraat te Kruishoutem.

St dionusiuskerjk kloefijzers schraapijzer churchillstraat11
Foto links: Sint-Dionysiuskerk te Lede met de kloefijzers links én rechts van de ingangsdeur (foto Edwin De Borggraeve). Foto rechts: het kunstig ingewerkte schraapijzer in de woning Churchillstraat nr.11 te Kruishoutem (foto Raoul De Bel).

kloefijzer st eligiuskerk kloefijzer ol vrouw bijstandskerk

Foto links: kloefijzer ingewerkt in de zijkant van het trapje naar de sacristie van de Sint-Eligiuskerk te Kruishoutem. Foto rechts: kloefijzer rechts van de sacristiedeur, ingewerkt in de muur van de OL Vrouw van Bijstandkerk te Lozer (foto’s Edwin De Borggraeve).

Hultheim doet een warme oproep aan architecten om opnieuw aandacht te schenken aan deze toch wel ondoordacht verloren gegane bouwkundige optimalisatie. Intussen moeten immers zowel overheden als particulieren zelf noodgedwongen voor buitenoplossingen zorgen, zoals blijkt uit de foto’s hieronder.

borstelreiniger schoenen  schraapijzerenmat
Foto links: modern alternatief met zelfs mogelijkheid tot reiniging van de zijkanten van de schoenen op het buitenbordes van het gemeentehuis te Kruishoutem (foto Raoul De Bel op 3 maart 2021). Foto rechts: moderne schraapijzermat aan voordeur van woning Lindeknokstraat nr. 31 te Nokere (foto Edwin De Borggraeve).