Anno Domini 2013

De geschiedenis is het heden gezien door de toekomst
- Godfried BOMANS (1913-1971), Nederlands auteur en mediafiguur

Het was in het jaar des Heren ... In deze rubriek treft u de artikeltjes aan die ooit als brandend actueel nieuws op de hoofdpagina van deze site stonden. Wat ooit het heden was, is intussen verstild in het verleden. Dat verleden - van feiten en activiteiten - kan u hier nog 's in chronologische volgorde doornemen.

calvarie   calvarie 2

De kogel is door de kerk ! Althans voor de komende zes jaar. Op de gemeenteraadszitting van 14 oktober 2013 werd de meerjarenplanning 2014-2019 met o.a. het herstel en onderhoud van het Kruishoutems religieus patrimonium goedgekeurd. De intenties zijn vroom én ambitieus:

  • Kruishoutem Sint-Eligiuskerk: werken aan het dak en vernieuwen van de calvarie op het kerkhof (zie foto's)
  • Lede Sint-Dionysiuskerk: renovatie van de kerktoren en van de kerkramen
  • Lozer O.L.Vrouw van Bijstandskerk: algemene renovatiewerken
  • Marolle Sint-Gabriëlkerk: vernieuwen ramen
  • Nokere Sint-Ursmaruskerk: renovatie kerktoren en restauratie van een schilderij
  • Wannegem Sint-Machutuskerk: algemene renovatiewerken.

Zie: Eierdopje november 2013, p.1. Voor concrete cijfergegevens: zie het verslag van de gemeenteraadszitting van 14 oktober 2013 op http://www.kruishoutem.be/website/17-www/19-www/21-www.html, punt 9 e.v.  Voor basisinfo over de kerken: zie de rubriek ‘Kruishoutemse kerken’ op deze site.

Onverdroten zet baron Philippe Casier de traditie - die zijn vader baron Jean in 1945 startte - verder (zie: ‘De Sint-Hubertusviering te Nokere’, Kruishoutemse Kroniek november 2009). Hij haalt paarden, ruiters, honden en jachthoornblazers naar Nokere. Dit jaar op zondag 24 november. Na de H. Mis worden mens en dier door pastoor Hendrik in de gezellige dorpskom gewijd. De eucharistieviering zelf vangt aan om 09u30’ en wordt opgeluisterd door de Rallye Ypara, een jachthoorngezelschap dat in 1983 werd opgericht en intussen zijn strepen heeft verdiend in binnen- en buitenland.

paardenstoet    Sint-Hubertuswijding

Ook de Zultse kunstschilder Georges Dheedene (1909-1973) had oog voor dit kleurrijk spektakel. Meerdere keren legde hij de paardenstoet en de Sint-Hubertuswijding in Nokere vast op canvas. Op het werk links herkent u ongetwijfeld de ingang van de dreef naar het kasteelpark met rechts een vleugel van het huidige restaurant ’t Landhuys. Het schilderij rechts geeft een panorama op het dorpsplein weer met centraal de vrijheidsboom en links de Sint-Ursmaruskerk. Rechts naast de boom ziet u de voorgangers van de Rallye Ypara, die u zondag 24 november van uw sokken zal blazen. Eigenlijk een overbodige vraag: U komt toch ook ?

Zie:

 

Wie zich te Kruishoutem in de Ommegangstraat van de pomp aan ‘t Hoge richting woonzorgcentrum Sint-Petrus begeeft, heeft het ongetwijfeld gemerkt. Door de kaalslag van een aantal rijwoningen aan de linkerkant is wat overblijft van de vroegere brouwerij Coolsaet in het straatbeeld gekomen. Het pand is privé-eigendom. Wil dit respecteren.

brouwerij-Coolsaet

Het gebouw met paardenmolen werd opgetrokken omstreeks 1860. Met de installatie van een stoomketel en de aanbouw van de hoge bakstenen schoorsteen werd het omgevormd tot stokerij op het einde van de jaren 1880. Beginjaren 1900 werd het een brouwerij.

Bierbrouwer Marcellin Goeminne was burgemeester van Kruishoutem van 1896 tot 1926. Zijn zoon Alfred nam het bedrijf over in 1911. In 1921 kwamen vader en zoon Goeminne op politiek vlak lijnrecht tegenover elkaar te staan. Alfred kwam met een eigen partij op tegen zijn pa. Blijkbaar vergat hij bij de gemeenteraadsverkiezingen het bolletje naast zijn eigen naam rood te maken, want hij haalde geen enkele stem ! Gedesillusioneerd verkocht hij de brouwerij en verliet Kruishoutem.

tafelbier-coolseat

In 1929 kwam de zaak in handen van de familie Coolsaet. Marcel brouwde in 1963 het laatste vat. Wie graag bier drinkt, moet veel plassen; Marcels zoon, Bo(udewijn), werd uroloog.

Zie:

 

“Dan hoor je al snel de opmerking dat die oorlog toch iets is van honderd jaar geleden. Wel, dat is het niet. Oorlog is geen voorbijgaand gegeven. Het gebruik van gifgas is zelfs iets van een paar maanden geleden.” (Piet Chielens, coördinator Flanders Field Museum Ieper in ‘De Standaard’ van 6 november 2013).

Op 11 november 1918 om 11u00 zwegen na vier lange jaren de wapens. Nu 95 jaar geleden. Elke stad, elk dorp, elk gehucht in Europa had zijn zonen ten oorlog zien trekken. Velen kwamen nooit terug. 35 Kruishoutemse, 6 Lozerse, 5 Nokerse, 5 Wannegemse en 4 Leedse jonge mannen sneuvelden aan het front. 55 kerels in de fleur van hun leven geknakt. Een vreselijke tol.

Gone, but not forgotten. Laten we aan hen denken op 11.11. om 11u. Ze brachten het ultieme offer.

Herdenkingsmonumenten werden opgericht, plaquettes aan muren gehangen. Het door de Deinzese kunstenaar Antoon Van Parys gebeeldhouwd oorlogsmemoriaal te Kruishoutem bevindt zich in de hoek van de Sint-Eligiuskerk en ’t Kloefke. Dat van Nokere staat links vóór de Sint-Ursmaruskerk.

Oorlogsmonument-kruishoutem    Oorlogsmonument-nokere

  Oorlogsmonument Kruishoutem                              Oorlogsmonument Nokere

De Nokerse herdenkingsplaquette hangt rechts aan de voorgevel van het voormalige gemeentehuis (nu restaurant ’t Landhuys). Gelukkig weten we uit de geschiedenisboekjes dat WO I eindigde in 1918, want dat jaartal zit vakkundig verscholen achter een regenpijp. De gesneuvelde Nokerse jongens verdienen beter dan dit !  De omgekomen soldaten van Wannegem en Lede worden in ere gehouden door gedenkstenen aan de rechter voorgevels van de beide kerken. 

Oorlogsplaquette-nokere             Oorlogsplaquette-wannegem

Oorlogsplaquette Nokere                                                    Oorlogsplaquette Lede

Gedenksteen-wannegem

Gedenksteen Wannegem

In Lozer is er geen stenen memoriaal. Wel merkt de aandachtige bezoeker rechts achteraan in de kerk een kadertje met de namen van de 6 Lozerse 'Helden edelmoedig gesneuveld voor 't Vaderland'. Onder hen baron François della Faille (1895-1916).

       Oorlogaandenken-lozer

Voor de verschillende herdenkingen in de gemeente op 11 november verwijzen we u graag naar het infoblad ’t Eierdopje, p. 1 en naar de website: http://www.kruishoutem.be/website/4490-www.html?branch=1&language=1

Zie ook:
  • THOMAES Paul, Met slijk tot aan het lijf, onder het vuur van de Duitsche mitraille, jaarboek 2005, p. 134-181.
  • DE BEL Raoul, Hoe Kruishoutem zijn oorlogen herdacht, jaarboek 2011, p. 185-204.
  • Julien Desmet, ik groet U !’, Kruishoutemse Kroniek, Eierdopje november 2013, p.21. 
  • DE BEL Marc, Ule ('Ik was veertien in 1914'), uitg. Manteau, 2013. 

 

Op 6 oktober 1913 zag Jules Lowie te Nokere het levenslicht. Hij zou uitgroeien tot een respectabel profwielrenner. Zijn belangrijkste overwinning was de rittenwedstrijd Parijs-Nice in 1938. Vóór de oorlog schitterde hij in het rondewerk: 5de bij zijn debuut in de Tour de France van 1935 en 7de drie jaar later. Bij zijn eerste deelname kwamen zijn klimmerskwaliteiten de Belgische ploeg goed van pas. Romain Maes droeg dat jaar de gele trui van de eerste tot de laatste étappe; een huzarenstukje dat hij nooit tot een goed einde had kunnen brengen zonder Jules Lowie.

Tourmalet-22-juli-1935
Tourmalet 22 juli 1935. Van links naar rechts: Jules Lowie, Romain Maes, stier.

Op 20 juli 1935 bleef Jules in de 325 km. lange etappe van Perpignan naar Luchon bij de zwalpende maillot jaune tijdens de beklimmingen van de Mont Saint-Louis, de Puymaurens, de col de Port en de Portet d’Aspet. Ook in de volgende rit van Luchon naar Pau over vijf knoerten van cols (Peyresourde, Aspin, Tourmalet, Souloir en Aubisque) kwam de leider in moeilijkheden. Hij leed bandbreuk tijdens de klim van de Tourmalet. Lowie wachtte hem op, loodste hem langs een potige bergstier en bracht hem terug naar het voorplan.

Merk de verschillen op met de Tour de France van heden ten dage: op de Tourmalet waren 78 jaar geleden geen campers, geen wild toeterende volgwagens, geen schreeuwerige toeschouwers. Wel een springende stier. Het wegdek was verharde grint. Vangrails ontbraken.

Nog in dezelfde rit zou de onfortuinlijke Maes bij de afzink van de Aubisque vallen en zijn wiel breken. Weerom schoot Lowie ter hulp en stond zijn wiel af. Romain won de Tour. Jules werd vijfde. In België werden ze als helden ontvangen.

Zie ook:

 

Filmavonden, georganiseerd door Hultheim in Parochiaal Centrum della Faille te Lozer op vrijdag 4 en zaterdag 5 oktober 2013. Aanvang om 20u00. VVK: 4 € - ADD: 5 €. Voorverkoopadressen tickets:

  • Slagerij Chris & Michèle (Lozerdorp)
  • Brood en banket Martin (Lozerdorp)
  • Hairstyle New Look (Lozerdorp)
  • M's Hair & Care (Ouwegemsesteenweg)
  • Kapsalon Actuelle (Conny)(Neerrechemstraat)
  • Merkkledij Texandrea (Nazarethsesteenweg)
  • Raoul De Bel: 09/ 383 60 75

Voor een trailer van de film, ga naar de rubriek ‘Kruishoutemse Cinema’ op deze site.

In 1971 won Eddy Merckx voor de derde keer de Tour de France. Peter Maffay stond met ‘Du’ nr. 1 in de BRT Top 30. In Parijs overleed Jim Morrison, de zanger van The Doors. In Lozer liep Roland Van Huffel rond met een camera.

Dorp-Lozer

In opdracht van de Parochieraad - het jaar voordien opgericht door pastoor E.H. Julius De Bruycker - legde hij het dorpsleven op pellicule vast. Hij was aanwezig op alle belangrijke parochiale evenementen. Lozermei, de kermis, de voetbalderby De Nieuwe Wijk - Lindenhoek, de eerste dag op de ‘papschool’, eerste en plechtige communie, een kaartnamiddag van de gepensioneerden, een wafelenbak; het passeert allemaal de revue, aangevuld met prachtige natuur- en sfeerbeelden van het kasteel en van Lozerbos.

42 jaar geleden, intussen. Nostalgische beelden van een vervlogen tijd. Een aanrader ! Haal uw kaarten bij de voorverkoopadressen. Geen reservaties via de website.

Camera, scenario en montage 1971: Roland Van Huffel

Muziek en tekst 1971: Maria Traest en Roland Van Huffel

Technische ondersteuning 1971: André De Ruyck

Digitalisering 2013: Jean-Pierre Deruyck

Synchronisatie 2013: Marc Dierick