Anno Domini 2018

De geschiedenis is het heden gezien door de toekomst
- Godfried BOMANS (1913-1971), Nederlands auteur en mediafiguur

Het was in het jaar des Heren ... In deze rubriek treft u de artikeltjes aan die ooit als brandend actueel nieuws op de hoofdpagina van deze site stonden. Wat ooit het heden was, is intussen verstild in het verleden. Dat verleden - van feiten en activiteiten - kan u hier nog 's in chronologische volgorde doornemen.

rovers waregemsesteenweg

De Waregemsesteenweg is bij gebrek aan fietspad niet meteen de veiligste baan in de regio. 140 jaar geleden was de weg sowieso te mijden, fietspad of niet. Dit mocht een Kruishoutemse handelaar ondervinden, toen hij zich in het ochtendduister van 30 november 1878 naar de markt te Waregem begaf: “Afgelopen zaterdag, omstreeks 05u30’ in de ochtend, trok Leander Colombie, handelaar in linnen en woonachtig te Cruyshautem naar de markt te Waereghem. Hij werd op de weg te Cruyshautem opgewacht door twee individuen die zich op hem wierpen. Ze trokken zijn hemd over zijn gezicht en namen hem zijn portefeuille af die een som van 180 fr. in bankbiljetten bevatte. Ze namen de vlucht over de velden. De daders van dit misdrijf blijven onbekend.” (eigen vertaling uit L’Echo de Courtrai - 05.12.1878)

stelen helen

De commerce zit de Kruishoutemnaren in de genen. Maar 165 jaar geleden gingen er een paar toch iets te ver; ze verkochten wat niet van hen was … : “Dynsdag hebben dry kerels van Cruyshautem en Meulebeke, het peerd van eenen landbouwer van Sint-Pieters-op-den-Dyk gestolen en ter markt van Brugge verkocht. Niet te vreden met deze misdaed, hebben zy nog op de peerdenmarkt eene som van 40 fr. aen den zelfden landbouwer ontstolen. Zy zyn aengehouden en in zekerheid gesteld geworden.” (Gazette van Brugge - 19.11.1853).

koeienspanMisschien had Theofiel van Nokere beter paarden in plaats van koeien ingespannen. Dan was hem 110 jaar geleden niet het volgende overkomen: “De landbouwer Theofiel Demeestere, herbergier in het ‘Sperreken’, wijk Hoogen Hoek, te Nokere, reed Dinsdag naar zijnen akker om eenen schelf koren in te halen. Toen hij geladen en op het punt was naar huis te rijden, reden de koeien plotseling met het gespan weg, de landbouwer viel en een der wielen reed hem over den buik. De arme man werd erg gekwetst opgenomen en in de woning van Frans Van den Bulcke binnengedragen, waar hij door doktor De Ridder, van Waregem, verzorgd werd.

De toestand van den ongelukkigen verslechtte zoozeer dat hij in het huis van Frans Van den Bulcke, op het grondgebied van Wortegem, om 9 uur ’s avonds, overleed.” (De denderbode - 15.11.1908).


einde oorlog 1918

Op 11 november 1918 om 11u00 kwam er een einde aan de Groote Oorlog ...

Corporal Edwin Tippett van the 112th Military Police, 37th US Division, die op Allerheiligen doorheen Cruyshautem was getrokken en in estaminet Het Kloefken  had overnacht, ervaarde het historische staakt-het-vuren als volgt: Crossroads between Auwegem and Syngem, 11/11/1918, 11u20’ a.m. Thank God! It is finished. De afschuwelijke slachting is voorbij. Dit is te onwezenlijk om te vatten. Het grenst aan het ongelofelijke. 11u00 is gekomen en gegaan en er kan geen enkel geschut meer gehoord worden. De voorbije nacht - voor ik me te rusten begaf - stond ik op mijn post aan dit kruispunt. Een enkele witte vonk verlichtte de horizon aan de overzijde van de rivier (de Schelde). Links van ons stond de lucht roodgloeiend in lichterlaaie door een groot vuur - een Duits munitiestort werd vernietigd - tegen dewelke de tragische silhouetten van fletse, naakte bomen schril afstaken. God zij dank is de afschuwelijke vuurgloed gedoofd en kan de wereld een nieuwe beschaving op zijn ruïnes opbouwen.”.

Over de zware Kruishoutemse militaire dodentol in WO I, over het laatste oorlogsjaar en over de laatste oorlogsweken in de regio worden drie artikels gepubliceerd in het Hultheim-jaarboek 2018. Voorinschrijven kan sinds 17 oktober.

INHULDIGING TRAMLIJN DEYNZE AUDENAERDE 1 INHULDIGING TRAMLIJN DEYNZE AUDENAERDE 2

130 jaar geleden, op zondag 4 november 1888, werd de tramlijn Deynze-Audenaerde plechtig ingehuldigd door de toenmalige politieke high society. De katholieke ministers Vandenpeereboom en De Bruyn kwamen met meerdere senatoren en volksvertegenwoordigers per trein naar Deinze afgezakt om van daar de tram feestelijk naar Oudenaarde in te rijden. Lunch in Deynze, bij wijze van vieruurtje een heildronk in Cruyshautem, een afrondend souper te Audenaerde, en tussendoor hier en daar wat lintjes doorknippen, dat was zo een beetje het idee.

Was de ontvangst in de Leiestad eerder koeltjes, in Cruyshautem konden de eregasten zich in het gemeentehuis laven aan ‘den erewijn’, terwijl op de markt ‘2 luchtballen’  opstegen. De tram bracht het hoge gezelschap vervolgens naar Audenaerde. Met zicht op het majestueuze stadhuis schoven de heren politici graag aan bij traiteur C. Crombé voor een copieus souper, waarvan 130 jaar later zelfs Peter Goossens nog redelijk paf zou kunnen staan. Of de notabelen na de talrijke Bourgognes, Bordeaux en champagnes politiek-correct de tram en trein terug naar huis hebben genomen, kon niet worden achterhaald.

In het Hultheim-jaarboek 2018 wordt een artikel opgenomen over 55 jaren tram doorheen Cruyshautem: ’55 jaar tramtragedies (1888-1943)’. Voorinschrijven kan sinds 17 oktober.

Stropers boswachters

Nauwelijks 10 maanden voordien was Hendrik Heddebaut, jachtopziener van graaf Ruffo de Bonneval, betrokken geweest bij de dood van wildstroper Aimé Lefevre in de buurt van Villa Tsjoen te Nokere.

In oktober 1933 - nu 85 jaar geleden - ging hij opnieuw de confrontatie aan met pensjagers: “Botsing tusschen Jachtwachters en Pensjagers te Nokere - Woensdagnacht had op de wijk Roetjes eene botsing plaats tusschen jachtwachters en wildstroopers. Pensjagers hadden juist een haas geschoten in de nabijheid van de jachtwachters Hellebout en diens collega. Deze laatste snelden ter plaats, doch werden op geweerschoten onthaald, waarop zij terugschoten. De pensjagers zijn niet gekend, alhoewel zware vermoedens wegen op personen uit Oycke. De jachtwachters meenen zelfs dat een der wildstroopers gekwetst moet zijn. De gendarmerie van Kruishoutem en van Audenaarde onderzoeken de zaak.” (De Volksstem - 14.10.1933).  

Zie ook: DE BORGGRAEVE Edwin, Nokerse wildstroperij: een vleugje klassenstrijd en een snuifje Calimero-gedrag (1936-1932-1933), jaarboek hultheim 2016, p.242-245.