Welkom!

… op de website van Hultheim, de heem- en geschiedkundige kring van Kruishoutem. Hier vindt u heemkundige en historische updates over Kruishoutem, de Marolle, Lozer, Nokere, Wannegem en Lede. De laatste info staat bovenaan, voor de oudere verslagjes scrolt u naar beneden.

 

De traditionele voorstelling van ons jaarboek in CC De Mastbloem mag dan wel niet doorgaan, maar de 19de editie van ons jaarboek komt er wel degelijk aan. Op vrijdagavond 11 december wordt het trouwens op onze website (www.hultheim.be) digitaal gepresenteerd.

 

foto Carl Delacauw

Het jaarboek 2020 telt de volgende bijdrages (titels onder voorbehoud):

  • De archeologische opgravingen in het centrum van Kruishoutem (Johan C.G. van Kampen)
  • De verwantschap tussen de families d’Hollain, van Wissekercke en van de Vichte in het kader van de opeenvolgende heren van Nokere (René De Clercq)
  • De bezittingen van Arent van Schorisse (†1495) en zijn vrouw Marie van Rokegem (†ca.1540) (Rik Castelein)
  • Een Kruishoutemnaar op wereldreis voor Napoleon. Uit het levensverhaal van elitesoldaat Bernard Levrau (Philippe Levrau)
  • Van Deo en Leo Stapleton. Neergang in mineur van een illuster geslacht (Herman Meirhaeghe en Chris Van der Meeren)
  • Het stond geschreven en gedrukt. Lozer in 110 jaar historische persknipsels (1843-1952) (Edwin De Borggraeve)
  • Kijken naar kazuifels in Kruishoutem (André Leyten)
  • 125 jaar landbouw in Kruishoutem (1895-2020) (Chris Van der Meeren)
  • Het oog van Carl. Varkensslachting door beenhouwer Engelbeen (Carl Delacauw en Raoul De Bel)
  • Albert De Vos (1920-2005). Zijn archief, ons erfdeel (Roland Broekaert)
  • 1960 kleurde amarillo en tricolore. Het gloriejaar van Frans De Mulder (Edwin De Borggraeve)
  • Katdebelletjes (Raoul en Marc De Bel)
  • Kruishoutemse Kruimels: De Nobelprijs voor de vrede via Kruishoutem naar Huise. Of toch niet? (Chris Van der Meeren)
  • Uit de oude doos
  • Vroeger en nu

Graag hierna de volgende practica:

  • De voorverkoopperiode loopt tot woensdag 25 november. U betaalt - zoals vorige jaren - 28€ per boek. Vanaf donderdag 26 november: 30€. Bij verzending per post: +10€.
  • Overschrijving op rek.nr. BE05 0682 3409 4975 van Hultheim, met vermelding van het aantal jaarboeken + uw naam en voornaam.
  • U wordt beschermlid van Hultheim door storting van 50€ (waarvoor jaarboek + aparte vermelding in boek en op website).
  • Ook de verzamelbundel ‘Kruishoutemse Kronieken’ is nog te koop à 15€. Ook hier via overschrijving op boven vermeld bankrekeningnummer, met vermelding van ‘KK’ + uw naam en voornaam.
  • Digitale voorstelling jaarboek: via de website www.hultheim.be op vrijdag 11 december. De concrete link wordt die dag meegegeven op de site, via e-mail en via facebook.
  • Bedeling jaarboek: in de foyer van CC De Mastbloem te Kruishoutem op zaterdag 12 dec., dinsdag 15 dec., zaterdag 19 dec. en dinsdag 22 dec., telkens van 10u tot 12u. Of bij erevoorzitter Raoul De Bel, Churchillstraat, 12, Kruishoutem (graag op voorhand afspraak maken via 09 383 60 75 of Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.).
  • Vorige jaarboeken: Mist u er nog eentje? Of twee? Kan toch niet! Nog te bekomen, zolang de voorraad strekt. Voor info en bestellingen, zie: https://www.hultheim.be/index.php/publicaties/jaarboeken

rockers  police

Confrontaties tussen de sterke arm der wet en dieven kunnen uit de hand lopen, zeker als de flikken zelf het slachtoffer dreigen te worden van een overval, zoals 115 jaar geleden te: “Cruyshoutem - In den muil van den wolf geloopen - Twee gendarmen van de brigade van Cruyshoutem keerden per velo naar hunne kazerne terug wanneer zij op eene afgelegen plaats van Olsene, zij plots door acht gemaskerde kerels werden overvallen, die in de duisternis hunne geweren en kepi’s niet hadden gezien. De bandieten die de aankomenden voor wandelaars namen, waren niet weinig verbaasd op kolfslagen te worden onthaald. Daar de aanvallers hunne messen trokken, schoten de gendarmen hunne karabijn in de lucht af, waarop de baanstroopers op de vlucht gingen. Twee hunner zijn kunnen ingehaald worden en hebben hunne medeplichtigen verklikt.” (Het Laatste Nieuws - 4 oktober 1905).

Corona maakte dit jaar veel onmogelijk. Ook Hultheim werd gehinderd in zijn voornemens. Geen Open Monumentendag. Geen activiteit met een gerenommeerde spreker. Ook de traditionele voorstelling van ons jaarboek in CC De Mastbloem zal niet kunnen doorgaan … maar het jaarboek zelf komt er wel degelijk. Het betreft intussen trouwens de 19de editie, die begin december op digitale wijze zal gepresenteerd worden. U leest het goed: Hultheim goes digital !

jaarboeken algemeen

 

Het jaarboek 2020 telt weer tal van interessante bijdrages (artikels onder voorbehoud), o.a.:

  • over de archeologische vondsten in het centrum van Kruishoutem,
  • over hoe in 1958 de Nobelprijs via Kruishoutem bijna in Huise terechtkwam,
  • over een soldaat van Napoleon die op een tropisch eiland terechtkwam,
  • over Kruishoutemse boeren die doorploegden zonder om te zien,
  • over hoe Lozer 110 jaar lang de pers haalde,
  • over kleurrijke kazuifels die kwijnen in kasten van Kruishoutemse kerken,
  • over een varkensslachting die een eeuw later door het oog van Carl fotografisch werd geanalyseerd,
  • over Leo en Deo, 
  • over een Wannegemse priester-kunstenaar die een eeuw geleden werd geboren,
  • over Franzie Mulders die Mantie Smet een hak zette in de Vuelta van 1960,
  • enz …

De voorverkoop start binnenkort. U wordt op de hoogte gehouden via website, facebook en de flyer die traditioneel in alle brievenbussen van Kruishoutem, de Marolle, Lozer, Nokere, Wannegem en Lede wordt gedeponeerd in de tweede helft van oktober. U koopt en leest toch ook lekker heemkundig-lokaal ?

Tijdens de Eerste Wereldoorlog lag Kruishoutem in het hinterland van de krijgsverrichtingen die zich aan de IJzer afspeelden.  De regio onderging de dwingelandij van de Duitse bezetter. Les boches eisten zowat alles op wat hen ten dienste kon zijn: voeding, paarden, stro, hooi, netels, hout en kolen, meubelen, matrassen, fietsen, rubberbanden, enz ... Alle aspecten van het voedselcircuit werden gecontroleerd. De bezetter bepaalde wat en hoeveel er mocht gezaaid of geplant worden. De opbrengsten van de boeren werden aangeslagen. De opeisingen kwamen van de Kommandatur binnen bij het gemeentebestuur dat sofort voor de uitvoering moest zorgen. 

Moffen opeising

105 jaar geleden: “Cruyshautem - De verdeeling der granen heeft voor de gemeente plaats gehad. Cruyshautem alleen moet één millioen vijf honderd duizend kilo ter beschikking van de Duitsche overheid houden.” (Het Volk - 25 september 1915). Die winter werd er te Kruishoutem met knarsende tanden gekauwd op karige korsten brood.

Zie ook en lees bij: GHEYSENS Rudy, Het dagelijkse leven in Kruishoutem tijdens de Eerste Werelddoorlog, jaarboek Hultheim 2015, p.172-188.

De liberale Wet Van Humbeeck verplicht in 1879 de Belgische gemeenten om officieel onderwijs te organiseren en beknot het vrij onderwijsnet. De wet heeft een averechts effect; onmiddellijk worden katholieke scholen bijgebouwd of ingericht, o.a. in Lozer, Kruishoutem en in Nokere. 

Te Nokere wordt de situatie de jaren nadien trouwens aardig gecompliceerd. Vanaf 1879 wordt voor jongens en meisjes vrij onderwijs georganiseerd in het nieuwe schoolgebouw ‘boven de berg’, nu nog steeds de locatie van de actuele school (zie foto links d.d. 2012).

De vroegere gemeentelijke jongensschool d.d. 1868 (nu: zaal Nocra - zie foto rechts, bij renovatie in 2006) komt leeg te staan. Om in orde zijn met de liberale wet stelt het gemeentebestuur in 1880 Emile Lamont daar aan als onderwijzer voor de officiële school. Veel werk heeft hij er niet; zijn schoolbanken blijven leeg tot het schooljaar 1883-1884. Dan kan hij zich 'verheugen' in 3 leerlingen. Boven de berg volgen intussen maar liefst 264 kinderen - jongens en meisjes - les in de katholieke school. Na dat schooljaar wordt Lamont op non-actief geplaatst en verhuizen de jongens weer naar de ‘Nocra’, die nu als ‘vrije gemeentelijke’ school door het gemeentebestuur wordt betoelaagd.

School Nokere actueel  School Nokere jongensschool Nocra

           Foto’s Edwin De Borggraeve

Op 30 september 1885 krijgt Emile Lamont zijn ontslag uit de enkel nog op papier bestaande, officiële gemeenteschool. Dit haalt de pers, nu 135 jaar geleden: “Loopende nieuws - Te Nokere, ze vragen daar wel een onderwijzer, maar ’t is voor een school die sedert 1879 quasi-leeg stond … Wie zou zulke plaats willen bekleeden?” (De Werkman - 25 september 1885). Toch wordt een opvolger gevonden, ene Livinus Verbeke uit Wielsbeke, die ook al weinig tot geen leerlingen zal hebben. Pas in 1899 zal de officiële school te Nokere worden afgeschaft … maar niet voordat in 1896 meester Verbeke nog aardig wat keet heeft geschopt met de organisatie van de allereerste betoging die Nokere ooit heeft gekend. Zie: https://www.hultheim.be/index.php/publicaties/andere-publicaties/173-kroniek-van-een-dorpsschool-raf-dhondt.

Zie ook en lees bij:

  • DHONDT Raf, Kroniek van een dorpsschool, 125 jaar vrije katholieke school Nokere, uitgave in eigen beheer, 2005.
  • DE BORGGRAEVE Edwin, Nokere: dorp van betogingen, Kruishoutemse Kronieken, 2019, p.53-54.