Welkom!

… op de website van Hultheim, de heem- en geschiedkundige kring van Kruishoutem. Hier vindt u heemkundige en historische updates over Kruishoutem, de Marolle, Lozer, Nokere, Wannegem en Lede. De laatste info staat bovenaan, voor de oudere verslagjes scrolt u naar beneden.

 

Graag kondigen we ons 20ste jaarboek aan !

Voorinschrijven kan tot donderdag 25 november: 28€/boek, op rek.nr. BE05 0682 3409 4975 van Hultheim, met vermelding van het aantal jaarboeken en uw naam, voornaam en adres. Vanaf vrijdag 26 november: 30€/boek. Bij verzending per post: +10€. Beschermleden: 50€, waarvoor jaarboek + vermelding in jaarboek en op website. 

jaarboeken overzicht

Jullie zullen niet kunnen weerstaan aan de lectuur van de volgende artikels (titels onder voorbehoud): 

  • Vreemde vondst in Kruishoutemse bodem - Martin De Milt
  • Drie generaties van Schorisse, heren van Nokere en Aishove in de 15de eeuw - Rik Castelain 
  • Goed De Tuercqs, een hoeve met een houten hart - Marjolein Deceuninck en Ann Verdonck
  • Ter Wostinnen or not Ter Wostinnen, that’s the question. Wel en wee op het ‘Pachtgoet bij de kercke’ - Philippe Levrau
  • De verwantschap tussen de families d’Hollain, van Wissekercke en van de Vichte in het kader van de opeenvolgende heren van Nokere (deel 2) - René De Clercq
  • Kiezen tussen pest en corona. Vier eeuwen epidemies en demografische crisissen te Kruishoutem - Chris Van der Meeren
  • Frans August Gevaert (Huise 1828 - Brussel 1908). Levensschets van een groot en veelzijdig dorpsgenoot: componist, musicus, musicoloog, muziekpedagoog … Bij leven alom geprezen en toch ei zo na vergeten - Raf Van der Donckt
  • Machutus stond machteloos. De strijd van de kerk van Wannegem tegen natuur en tijd - Edwin De Borggraeve
  • Gezelles overlijdensgedicht voor Francisca Coleta Claeys - Julien Vermeulen
  • Het oog van Carl. Varkensslachting - Carl Delacauw, Raoul De Bel en Chris Van der Meeren
  • Albert en Robert - Edwin De Borggraeve en Carl Delacauw
  • Verplicht tewerkgesteld in Duitsland tijdens de Tweede Wereldoorlog - Erik Cyriel Dewaele
  • Bevrijdingsdagen september 1944 - René D’Huyvetter
  • De Nobelprijs voor de vrede via Kruishoutem naar Huise … of toch niet? - Chris Van der Meeren
  • Katdebelletjes - Raoul en Marc De Bel
  • Kruishoutemse Kruimels - Edwin De Borggraeve
  • Persvers: ‘Het ei en ik’ van Louis Verbeeck en ‘De man/vrouw in de straat’ (Het Nieuwsblad)
Voorstelling in CC De Mastbloem, Waregemsesteenweg, 22, te Kruishoutem/Kruisem op vrijdag 10 december om 20u00.

Afhaalmomenten (het boek wordt niet aan huis bedeeld)::

  • tijdens de voorstelling van het jaarboek op vrijdag 10 december.
  • in de foyer van CC De Mastbloem te Kruishoutem/Kruisem op zaterdag 11 dec., dinsdag 14 dec., zaterdag 18 dec. en dinsdag 21 dec., telkens van 10u tot 12u.
  • bij Raoul De Bel, W. Churchillstraat, 12, Kruishoutem/Kruisem (op voorhand afspreken via: 09/383.60.75 of Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.).

PS - Graag aandacht voor onze wedstrijd van vorige week. Zie de update hieronder. Er zijn reeds enkele correcte antwoorden. Voeg je erbij. De schiftingsvraag zal de doorslag geven. 

U kan vanaf volgende week intekenen op het 20ste jaarboek van de heem- en geschiedkundige kring Hultheim. Bij deze jubileumeditie organiseren we een historische wedstrijd. Herkent u dit voorwerp? Het betreft een bodemvondst te Kruishoutem. Het wordt gedateerd tussen 1375 en 1425.

wapenschild Filips de Stoute   gekroond schild met wapen Frankrijk
Links: voorzijde. Rechts: achterzijde (foto’s Pieter De Milt)

Op de voorzijde: een gekroond, gevierendeeld schild met wapen van Filips de Stoute van Bourgondië. Op de achterzijde: een gekroond schild met wapen van Frankrijk met drie fleurs-de-lis geplaatst als 2 en 1. Dergelijke voorwerpen zijn in veelvoud her en der gevonden, maar momenteel zijn er amper 12 exemplaren met deze motieven gekend. Het object is dus vrij uniek. De versieringen zijn immers doorgaans geen wapenschilden, maar afbeeldingen die verwijzen naar het christendom. Aan de zijkant waren er twee oortjes die nog gedeeltelijk zichtbaar zijn. De bovenkant (ontbreekt op de foto’s) kon afgesloten worden. Dit soort voorwerpen was in gebruik tussen de 13de en de 16de eeuw, maar vooral in de 14de en de 15de eeuw. Hoogte: 39 mm. Breedte: 29mm. Dikte: 10mm. Gewicht: 35gr. Materiaal: lood-tin.

           bovenzijde object  zijkant object

Links: bovenzijde. Rechts: zijkant (foto’s Pieter De Milt)

  • Prijsvraag: wat is dit voorwerp/waarvoor diende het?
  • Schiftingsvraag: hoeveel inzendingen (al dan niet correct) zullen worden doorgestuurd?  

Stuur uw antwoord ten laatste tegen zondag 28 november aanstaande naar bestuurslid Martin De Milt via: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. (met uw contactgegevens, adres en telefoonnummer). Drie winnaars ontvangen een gratis exemplaar van het jubileum jaarboek 2021 van Hultheim.

 

Aime Lombaert 1945 2008   Aime Lombaert beiaard
Links: opschrift op columbarium Lozer (foto Edwin De Borggraeve 2021). Foto rechts: Peter Maenhoust 2002

In een columbarium op de rustplaats bij de OL Vrouw van Bijstandkerk bevindt zich de urne van één van onze grootste muzikale artiesten. Aimé Lombaert werd in 1945 geboren in de materniteit te Oudenaarde. Hij groeide op in Lozerdorp, op de hoek van de Lozerstraat en de Lozerkerkweg (herberg ‘De Vlaamse Leeuw’). Vader Lombaert was tevens kleermaker. 

Aimé studeerde aan het Koninklijk Conservatorium in Gent en behaalde er in 1966 een Eerste Prijs notenleer. Vervolgens trok hij naar de Koninklijke Beiaardschool in Mechelen waar hij laureaat werd (1978). Hij was muziekleraar in diverse secundaire scholen en doceerde aan de Muziekacademies van Oudenaarde (van 1963 tot 1984) en van Deinze samenzang (van 1966 tot 2006) en beiaard (van 1994 tot 2006). Als titularis-beiaardier speelde hij te Brugge (van 1984 tot 2008), Deinze (van 1988 tot 2008) en Poperinge (van 1988 tot 2008). Hij concerteerde trouwens op zowat alle belangrijke beiaarden ter wereld en was internationaal vermaard. Tevens componeerde en werkte hij mee aan meerdere opnames voor radio, TV, LP en CD. Hij was ook ontwerper-adviseur bij beiaardrestauraties. (o.a. in de Sint-Bartholomeuskerk in Geraardsbergen).

Aimé Lombaert overleed in 2008 op 63-jarige leeftijd na een lange strijd tegen een zware ziekte. Een week voordien had de stad Deinze hem de titel van erebeiaardier verleend.

Alphonse Baut de Rasmon (1756-1833), de bouwheer van het kasteel van Wannegem-Lede, spendeerde fortuinen aan zijn verzameling planten en bloemen, die hij kweekte in zijn oranjerie en serre. De kasteelheer, die tijd en geld te veel had - een voor de Hultheim bestuursleden ongekende luxe - was een fanatieke botanicus en aanhanger van de Engelse tuinarchitectuur.

Alphonse Baut de Rasmon 1756 1833   oranjerie kasteel

Links: Alphonse Pierre Antoine Baut de Rasmon (foto bij Katrien Hebbelinck). Rechts: de oranjerie in de ommuurde moestuin in het oostelijk deel van het kasteelpark (Luc Polfliet, foto ca. 1990).

213 jaar geleden, in 1808 was baron Alphonse medestichter van ‘les Amis de Flore et de la Botanique’, vandaag gekend als de ’Koninklijke Maatschappij voor Landbouw en Plantkunde’. Het Gentse genootschap hield het jaar nadien zijn eerste bescheiden expositie met 50 planten. Door het grote succes werd besloten tot twee plantententoonstellingen per jaar. Baut nam zelf ook deel aan deze winter- en zomersalons, die later zouden uitgroeien tot de befaamde Gentse Floraliën. Meer dan eens viel hij in de prijzen. Hiermee ging hij mee in de toenmalige tijdsgeest; vele gegoede eigenaars verzamelden zeldzame gewassen. Onderlinge wedijver om de mooiste culturen en de nieuwste exoten was hen niet vreemd. De Gentse tentoonstellingen kenden in de Hollandse periode (1815-1830) veel succes. Het bezoek van Leopold I, de eerste koning der Belgen, in 1834 maakte baron Alphonse niet meer mee; hij was het jaar voordien op 77-jarige leeftijd overleden. In 1873 werd de eerste van de vijfjaarlijkse Floraliën georganiseerd. 

Erepenning best gekweekte plat 1827  Erepenning best gekweekte plat 1827 front

Ook in Kruishoutem haalde de baron-botanicus meerdere erepenningen bij de ‘Maetschappy van Plant-kunde tot Cruyshautem’, o.a. n.a.v. de kermis in 1827. Ofschoon zijn flora ongetwijfeld van hoge kwaliteit was, zal het voor de jury wellicht niet makkelijk geweest hem om hem géén prijs toe te kennen (medaillon archief Hultheim, foto’s recto verso Carl Delacauw).

De waarde van de floraverzameling van de Wannegemse kasteelheer was indrukwekkend. Twee specialisten hadden bij zijn overlijden vijf dagen nodig om een inventaris te maken van het park, de oranjerie, de serre en van alle fruitbomen. De financiële raming ervan ten bedrage van 22.726 francs oversteeg zowel de waarde van het meubilair (16.439 francs), als van het zilverwerk en juwelen (21.689 francs). Samengeteld met 11.688 francs voor de inheemse bomen, hagen en heesters op het domein evenaarde dit kapitaal de totale waarde van de bibliotheek (31.550 francs). Zijn collectie kwam van zowat alle continenten ter wereld. Het blijft een raadsel hoe hij erin slaagde planten en sierstruiken uit de meest afgelegen plaatsen naar Wannegem te laten overbrengen.

Info bij: HEBBELINCK Katrien, Baron Baut de Rasmon en de ‘jardin pittoresque’ van Wannegem-Lede, tijdschrift Monumenten & Landschappen, november-december 1999, p.21-56.

Zie ook:

 

In den rechten man’. Een eigenaardige naam voor een herberg. En toch, bij de samenkomst van de Beverhoekstraat, Knokstraat en Spilthoorestraat in Kruishoutem bouwde A. De Kimpe in 1900 een hoekhuis, dat er nu nog steeds staat. Volgens opzoekwerk van Rudy Gheysens werd er wellicht tot 1920 een estaminet uitgebaat door maar liefst 7 elkaar opvolgende caféhouders. Maar van waar die naam? Het blijft speculatief. Raoul De Bel kreeg ooit van oudere Kruishoutemnaren te horen: “Er zou bovenop de trapgevel het beeld van een man gestaan hebben met een omhoog gestrekte arm en twee gespreide vingers. De vroegere bewoner zou na WO I bij een verkiezing opgekomen zijn tegen de katholieke partij. Op de verkiezingsdag zou de pastoor in de mis gepreekt hebben dat zij in geen geval op deze partij mochten stemmen. Dit schoot bij de cafébaas in het verkeerde keelgat en hij verkondigde aan iedereen, met twee uitgespreide vingers “ik ben een rechte man” en plaatste dit beeld.”. Volksverzinsel of waarheid? Niet meer te achterhalen. Het geeft trouwens geen uitleg voor de naam van het café in de jaren voordien, maar dat hoeft niet persé een bezwaar te zijn: herbergnamen konden nog al ’s wisselen per uitbater. In elk geval, sowieso een leuk wist-je-datje, indien het juist blijkt te zijn.

In de rechten man anno2000    In de rechten man anno2019

Links: gewezen herberg ‘In de Rechten Man’ april 2000. Rechts: ‘In de Rechten Man’ december 2019 (foto door Els Jacobs - beide foto’s www.inventaris.onroerenderfgoed.be).

Merkwaardig is dat er ook in Lozer - tegen de grens met Ouwegem en Nazareth - ooit een taveerne was met dezelfde naam. En des te merkwaardiger is dat het eveneens een versmallend hoekhuis betrof, bij de samenkomst van de Nazarethsesteenweg en de Boeregemstraat. Ook dit huis staat er nog. De laatste herbergier was Leon Van Daele. Het café was de thuisbasis van de Ouwegemse schuttersmaatschappij d’Hespe. Leon sloot de deur midden de jaren zestig.

de rechte man Lozer

De vroegere estaminet ‘De rechte man’ te Lozer aan het vroegere gemeentelijke grenspunt van Nazareth, Ouwegem en Lozer-Kruishoutem. Vooraan aan de linkerkant van de Boeregemstraat is Nazareth. Verderop links van de Boeregemstraat kom je in Ouwegem. Het vroegere café en de Nazarethsesteenweg bevinden zich op grondgebied Lozer (foto Edwin De Borggraeve maart 2021).

We gaan naar Dentergem. Eén van de dorpstapperijen aldaar heette van 1905 tot 1914 ‘In den rechte man’ en bevond zich - jawel - ook al op de hoek van twee straten, zij het dat hier de zijweg (nu nog steeds) bijna loodrecht op de hoofdbaan uitgaf. In Kruishoutem en in Lozer is de invalshoek van de twee samenkomende straten veel kleiner dan 90°, reden waarom de beide cafés in een versmallende spievorm werden opgetrokken.

In de rechten man Dentergem 1   In de rechten man Dentergem 2

Foto links: de Wontergemstraat in Dentergem. Het hoekhuis rechts is estaminet ‘In den rechte man’. Foto rechts: detail (fotoarchief Eric Bekaert).

Ook in Dentergem kon men de herkomst van deze herbergnaam niet duiden. Misschien bedoelden de caféhouders ermee dat ze hun métier volgens ‘de regels van de kunst’ uitoefenden, m.a.w. dat ze aan hun toog de rechte man op de rechte plaats waren. Of dat ze recht in hun schoenen stonden én recht door zee gingen, wat dan zou stroken met het volksverhaal over de herberg in Kruishoutem. Of de bezoekers van hun etablissement ook rechte mannen waren, kan worden betwijfeld. Bij het buitengaan waren velen van hen waarschijnlijk eerder schuinmarcheerders geworden, letterlijk dan …

Indien een lezer info heeft over deze toch wel merkwaardige herbergbenaming, wil contact opnemen met: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken..

 

Info bij: