Welkom!

… op de website van Hultheim, de heem- en geschiedkundige kring van Kruishoutem. Hier vindt u heemkundige en historische updates over Kruishoutem, de Marolle, Lozer, Nokere, Wannegem en Lede. De laatste info staat bovenaan, voor de oudere verslagjes scrolt u naar beneden.

 

Tante serafien

Vorige maand 115 jaar geleden was een herbergierster op de wijk 'Den Biest'  te Cruyshautem het slachtoffer van toch wel stoutmoedige dieven. Eén van de bendeleden - wellicht een inwoner van de Eigemeente - was zijn tijd ver vooruit; hij droeg een coronamasker ...

Cruyshautem - Bandieterij. Op den steenweg van Cruyshautem naar Waereghem, wijk Biest, woont de wed. Serafien De Vos met hare nicht, 22 jaar oud. De weduwe houdt herberg en winkel. Rond middernacht werd de nicht door een gerucht gewekt en riep op hare moei. Op ’t zelfde oogenblik sprongen twee kerels in de kamer, geopende messen zwaaiende en de vrouwen met den dood bedreigende, indien zij om hulp riepen. Er kwamen dan vier mannen binnen waarvan één een neusdoek voor het gelaat gebonden was (coronamasker ?); zij roofden al wat in huis was en laadden het op ene kar met een peerd bespannen. Rond 1 ure, stond de nicht op, maar de schurken waren nog niet weg en dwongen de nicht terug te bed te gaan. De dieven namen ook al het geld mede dat in huis was, voor omtrent 2000 fr. Een ander medeplichtige reed per velo heen en weder om te zien of er geen hulp opdaagde. Het was drie uur vooraleer de nicht om hulp dierf roepen. Men denkt dat de dieven de richting naar Kortrijk hebben genomen. Nogthans denkt men dat de schurk, die een neusdoek voor het gezicht gebonden was, uit den omtrek is.” (Gazette van Brugge - 3 mei 1905).  

De dievenbende had zich professioneel voorbereid: kar en paard voor het transport van de gestolen waren en een uitkijk per fiets. De vélo  was in 1905 nog niet volledig ingeburgerd, zeker niet op het platteland. Bovendien wisten de boeven duidelijk waar de buit te halen. Tante Serafien zat inderdaad niet in de slappe was. 2.000 fr. was in 1905 een hoop geld. In 1919 - 14 jaar later - verdiende een ongeschoolde metsersgast 1 fr. per uur.

  6 konijnen                 2kippen            vechthaan

Honger maakte de dief.  Maar hoe klein de diefte ook mocht zijn, in het pre-Schengen tijdperk werden booswichten in de kraag gevat vooraleer ze de grens over waren.

115 jaar geleden immers: “Harelbeke - Men heeft zaterdag morgend alhier twee kerels aangehouden die in ’t bezit waren van zes konijnen, twee hennen en een vechthaan, waarvan zij eerst de herkomst niet wilden aanduiden. De eene (kerel, niet de konijnen of de kiekens) is geboortig van Waereghem en woont te Roebaais (Roubaix - Fr.), de andere is afkomstig van Maercke-Kerckem en woont te Wattrelos. De aanhouding werd gedaan door Jules Deconinck, van Harelbeke, en zijne makkers, werklieden vanden ijzerenweg. Drie der konijnen zijn reeds teruggegeven aan hunnen eigenaar, M. Karel Joosen, onderwijzer te Nokere, en twee der hennen aan hunnen eigenaar M. Jules Verdonck, landbouwer, in dezelfde gemeente. Men denkt dat de drie andere konijnen bij den landbouwer Richard Desloovere, te Wanneghem, gestolen zijn.” (Het Nieuws van den Dag, 23 mei 1905).

Eiermarkt

In de twintiger jaren van de vorige eeuw had Kruishoutem zijn internationale naam en faam als Eigemeente nog niet gemaakt, maar toch waren Kersoudemse eiers  toen al gewaardeerde handelswaar op buurmarkten. Helaas zat er al eens een ‘rot ei’ tussen de marktventers, zoals bleek 95 jaar geleden: “Waereghem - Bij het leveren van eieren werd eene boerin van Cruyshautem Zaterdag op de markt alhier op aftroggelarij betrapt. Ze was aan haar proefstuk niet. Ze vervalschte eenvoudigweg de leveringsbriefjes die zij ter ontvangst ging aanbieden. De policie miek proces-verbaal op en op staanden voet betaalde de aftroggelaarster wat zij sedert verscheidene weken te veel ontvangen had.” (De Leiewacht - 16 mei 1925).

arm der wet

Misdaad loont niet én een ezel stoot zich geen twee keer aan dezelfde steen. Twee waarheden als een koe. 120 jaar geleden waren twee kerels hiervan echter schijnbaar niet op de hoogte te: “Cruyshautem - Zondag avond rond 11 ure, drongen twee baanstroopers in de woning der gezusters Ketels, 60 en 62 jaar oud. Nadat de arme vrouwen al hun geld hadden moeten afgeven, werden zij door de bandieten mishandeld. De policie en de gendarmerie zijn er in gelukt een der daders aan te houden; de medeplichtige is gekend. Het zijn twee gevaarlijke oudveroordeelden.” (De Volksstem - 12 mei 1900).

Op 10 mei 1940 vallen de Nazi’s België binnen. In de vroege ochtend veroveren ze aan het Albertkanaal met 87 man en 11 zweefvliegers het onneembaar geachte Fort van Eben-Emael, dat door 700 Belgische soldaten wordt verdedigd. Duitse verkenningsvliegtuigen en bommenwerpers vliegen over Vlaanderen. Om 17u wordt het centrum van Kruishoutem bestookt. Het zijn tijdbommen die pas in de loop van de nacht tot ontploffing zullen komen. Bij het begin van de Tweede Wereldoorlog komen daardoor te Kruishoutem 2 mensen om het leven, raken er 3 zwaargewond en worden 9 huizen vernield. Op 28 mei 1940 capituleert het Belgische leger. Pas op 8 september 1944 zal Kruishoutem worden bevrijd.


centrum kruishoutem

De westelijke huizenrij van Kruishoutem-centrum werd op de eerste dag van WOII tot een inferno herleid (foto Edwin De Borggraeve d.d. 6 april 2010).

Zie voor meer info:

  • DE BORGGRAEVE Edwin, Een vrouw in oorlog. Dagboek van burgemeestersvrouw Claire De Volder (10 mei-22 juni 1940), jaarboek Hultheim 2010, p.152-205.
  • DE BORGGRAEVE Edwin, 10 mei 1940: bommen op Kruishoutem, Kruishoutemse Kronieken, 2019, p.32-33.
  • DE BORGGRAEVE Edwin, De odyssee van de familie Hoerée, Kruishoutemse Kronieken, 2019, p.97-98.