Welkom!

… op de website van Hultheim, de heem- en geschiedkundige kring van Kruishoutem. Hier vindt u heemkundige en historische updates over Kruishoutem, de Marolle, Lozer, Nokere, Wannegem en Lede. De laatste info staat bovenaan, voor de oudere verslagjes scrolt u naar beneden.

 

kontakt

Onder de doordachte naam 'XM info'  heeft het gemeentebestuur i.s.m. Unizo zijn nieuwe infoblad intussen voor de tweede keer in alle Kruisemse brievenbussen laten deponeren. Een fusie biedt inderdaad verruimde communicatiekansen naar de bevolking toe.

Ter inspiratie boorde Hultheim  alvast het verleden aan en kwam daarbij terecht in het Nokere van de zeventiger jaren van de vorige eeuw. Wat leren we uit deze memory trip ? Vooreerst dat een goed infoblad de ambities van de bewindsploeg duidelijk in de verf moet zetten, zeker als het over openbare werken gaat. Zo lezen we in ‘Kontakt. Informatieblad met algemene en plaatselijke mededelingen ten behoeve van de bevolking, aangeboden door Uw gemeentebestuur Nokere’  van juni 1972 dat een aantal straten eerstdaags zouden verlicht worden: “De openbare verlichting in de Baillistraat, Lindeknokstraat en langs de Wortegemse Steenweg zal na het einde van de verlofperiode worden geplaatst”. Blijkbaar moest men er voordien 's nachts de katjes nog in het donker knijpen.

Een kleine halve eeuw  voordat de scholieren hun lessen  zouden overslaan voor een wekelijkse klimaatmars, tierde de Groene Gedachte overigens al welig te Nokere, maar men moest er wel een goede uitleg voor hebben en met halfjaarlijkse termijnen plannen: “Op 14 september 1972 vanaf 14.30 uur tot 15.30 uur uitreiking van vuilniszakken in het gemeentehuis te Nokere. Na deze uitreiking kan men geen vuilniszakken meer bekomen zonder geldige reden. Gelieve de nodige voorraad zakken mede te nemen voor een 6 tal maanden, de volgende uitreiking van zakken zal geschieden in het begin van het jaar 1973.”.

Voorts gaf het Nokerse gemeentebestuur in de rubriek ‘Wetertjes voor Mevrouw’  tips voor een gezonder leven. Hultheim kan de Kruisemse bewindvoerders niet genoeg wijzen op het nut van dergelijke communicatie. Een voorbeeld: “Is een middagdutje nodig ? Voor zwaarlijvige personen is het niet aan te raden, daar door slapen de bewegingslust vermindert. Voor slanke personen is het nuttig, daar slaap de schoonheid dient.”. Een waarheid als een koe, als u het Hultheim vraagt. Wel valt aan te raden om dergelijke wenken anno 2019 op hun vrouwvriendelijk gehalte te laten beoordelen door de expertes van Vrouw & Maatschappij.  Wat immers gedacht van de volgende, wellicht goed bedoelde raad uit 1972: “Voor redenaars en bijgevolg ook voor vrouwen die veel moeten praten is braambessensap een uitstekend middel tegen heesheid.”.  Iedereen weet inmiddels dat vooral gemberthee helpt. 

 

 Vergeke 105   Vergeke 105 reus

In het Hultheim jaarboek van 2016 portretteerde ondervoorzitter Rudy Gheysens 25 kranige Kersoudemse oudjes die de gezegende leeftijd van 100 jaar wisten te bereiken in de 19de en in de 20ste eeuw. Eén ervan was Verginia ‘Vergeke’  De Waele (1883-1991).

Vergeke  had het tijdens haar lange leven niet altijd gemakkelijk. Opgegroeid in een arm gezin, moest ze op 12-jarige leeftijd bij de boeren gaan werken. Ze trad in 1902 in het huwelijk met Theodule Van Hoe, met wie ze maar liefst 13 kinderen kreeg. Terwijl haar echtgenoot als seizoenarbeider in Frankrijk werkte, stond ze te Kruishoutem alleen in voor de opvoeding van haar kroost. Sociale zekerheid bestond nog niet, desnoods moest er gebedeld worden. Na de dood van haar man in 1945 ging ze inwonen bij zoon Bernard in de Beverhoekstraat. Verginia gaf haar naam aan de Kruishoutemse reuzin ‘Vergeke de werkster’, die in 1985 werd opgenomen in het Kruishoutemse Reuzengild.

Op 11 oktober 1989 - ze was toen 106 jaar - werd ze in de bloemen gezet. Buiten weerklonken de kardoessen, binnen zong Vergeke een liedje. Voor de filmbeelden van intussen 30 jaar geleden, zie: https://www.hultheim.be/index.php/camera-obscura/kruishoutemse-cinema-2/542-vergeke-105-jaar-in-1989

Info bij:
  • GHEYSENS Rudy, Kranige oudjes. Kruishoutemse eeuwelingen in de 19de en 20ste eeuw, jaarboek Hultheim 2016, p.191-215. Voor het levensverhaal van Vergeke en de mooie getuigenis van zoon Bernard, zie p.204-206.
  • DIERICK Patrick, Kruishoutems reuzengild, jaarboek Hultheim 2003, p.127-155. Voor het verhaal van de reuzin ‘Vergeke de werkster’, zie p. 145-146.

Dit weekend gooit te Kruishoutem het kakelverse Parochiaal Ontmoetingscentrum De Kepper zijn deuren open voor het grote publiek. Bezoekuren: op zaterdag 16.02 van 14u tot 18u en op zondag 17.02 van 10u30 tot 18u.

conciërgehuis en de Patronage  POC DE Kepper

Opgetrokken ‘in de achtertuin’ van de Patronage (Telex en De Kring) is het een toekomstgerichte voortzetting van het christelijk geïnspireerde verenigingsleven, dat sinds 1906 op deze site gedijt. De benaming ‘De Kepper’ vindt zijn oorsprong in de familienaam van volksvertegenwoordiger Philippe De Kepper (1821-1897), echtgenoot van Eulalie Van Der Donckt. Deze laatste was de dochter van Théodore, burgemeester van Kruishoutem. Zie: https://www.hultheim.be/index.php/kruishoutem/krasse-kruishoutemnaren/7-frans-jozef-theodoor-van-der-donckt-1795-1878. Eulalie schonk met haar man de grond waarop de toenmalige school, het conciërgehuis en de Patronage werden gebouwd (foto links).

Voor info over POC De Kepper: https://www.poc-dekepper.be/. Voor de geschiedenis van de site Patronage - De Kepper, zie : DE BORGGRAEVE Edwin, 110 jaar Patronage (1906-2016), jaarboek Hultheim 2016, p. 230-237.

Op zaterdag 26 januari 1884 werden bij een stoutmoedige inbraak in de pastorie van Lede een zilveren horlogie en eenige relikwiën buitgemaakt (zie vorig berichtje op deze site).

In buurtdorp Wannegem was men niet van plan het zo ver te laten komen. Een BIN-netwerk avant la lettre  werd opgericht. Tijdens de eucharistievieringen werd de pastorie bewaakt, een initiatief van plaatselijke wakkere burgers onder leiding van de dorpssmid. En met succes ! Op vrijdag 8 februari 1884 - vandaag 135 jaar geleden - betrapten ze een jonge snaak op heterdaad. Het voorzichtige vermoeden van 13 dagen voordien als zouden het misschien wel buitenlanders zijn die de streek teisterden, kon meteen naar het rijk der fabeltjes worden verwezen. Hierna het persrelaas van toen.

       Pastorij van Wanneghem

135 jaar geleden : “Uit Wanneghem-Lede: Vrijdag morgen, 8 dezer, tusschen zes en zeven ure, terwijl de pastor mis deed, hebben de parochianen eene schoone vangst gedaan. Sedert dat er in de pastorij van Lede gestolen is, wordt de pastorij van Wanneghem binst de mis door eenen werkman bewaakt.

Nu zoo, nauwelijks is de mis vrijdag begonnen, of de waker ziet licht in de pastorij. Hij gaat voorzichtig op zijne koussen door de venster zien, en bemerkt daar eenen persoon als een Mijnheer gekleed, die volop bezig is met snuisteren in kas en commode. De werkman loopt voorzichtig naar de nabijzijnde smis; de smid en zijne knechten komen gauw mede, gewapend met wat smisal(aa)m; zij bezetten de pastorij en beginnen “moord ! moord !” te roepen. In weinige minuten is de pastorij met menschen als bestormd; allen zijn gewapend, doch niemand zou geern door de venster kruipen langs waar de dief ingebroken is. Men gaat naar de kerk, om den sleutel bij den pastor te halen; daarmee doet men de deur van de pastorij open; de eenen stormen alsdan het huis binnen, anderen houden de wacht rondom.

Ontsnappen kon de dief niet. Men zoekt alle plaatsen af, doch niemand te vinden. Eindelijk kijkt de smid in de kaave van eene opene viering, en ziet daar Mijnheer den Dief staan, langs den muur, gesteund op eenige nagels of klampen ! De smid grijpt den kerel bij de beenen; deze valt met wat grijm op den grond en laat zich zonder tegenweer gevangen nemen. Men onderzoekt zijnen kleêren, doch hij had geene andere wapens als eenen beitel en twee sleutels; verder had hij al voor eenige frans kardoezen in eenen zakdoek en eenige schorten van de meid. Zonder de tusschenkomst van den pastor en van eenen anderen persoon, ware de schelm door de verontweerdigde lieden verscheurd geworden. Hij is geboortig van Wanneghem-Lede en nu woonsachtig te Brussel. Men denkt dat het ook hij is die te Lede in de pastorij gestolen heeft over veertien dagen, want hij heeft al bekend bij zijnen oom te Lede gestolen te hebben. Verleden jaar wierd er veel gestolen op deze streek; de zelfde kerel die nu geknipt is, heeft verschillige keeren langs hier geweest.

Ik geloof dat er veel zulke heeren uit den buiten in de groote steden wonen, die toen als eens onder het een of ander voorwendsel naar hunne streek komen om er slechte streken uit te meten. De dief van Wanneghem is aan de gendarmerie van Cruijshauthem overgeleverd geworden; ’t is een gast van nog maar in de twintig.” (Gazette van Kortrijk - 16 februari 1884)

Pastorij van Wanneghem Lede

Dieven gaan waar rijkdom wordt vermoed. Geen wonder dus dat kerken en pastorijen in het verleden vaak ongewenst bezoek over de vloer kregen. De pastoor van Lede mocht het op vrijdag 26 januari 1884135 jaar geleden - ondervinden.

Het persverslag van toen had overigens een licht xenofoob ondertoontje door de subtiele verwijzing naar buitenlandse vagebonden: “Dieften in de Pastorijen - De duitsche landloopers die in Limburg zoveel Pastorijen  en kerken bestelen, beginnen hier navolgers te krijgen. Den 20 Januari is er gestolen in de Pastorij van Swijnaarde, doch zijn verjaagd; den 26 Januari is er ingebroken in de Pastorij van Wanneghem-Lede, langs de venster der keuken; z’hadden zich verborgen, totdat de Pastoor  en de dienstmeid naar de kerk gegaan waren, dan zijn zij in de Pastorij gebroken, hebben er alles onderzocht, en meêgenomen een zilveren horlogie en eenige relikwiën. Circa 20 minuten zijn de dieven in de Pastorij gebleven.” (Het Land van Aelst - 3 februari 1884).

Een kleine twee weken na deze inbraak zou de ontknoping volgen, te Wannegem ... . Wordt vervolgd.